ძლიერი ევროკავშირი დაბალანსებული მსოფლიოსთვის
საკვანძო სიტყვები:
დამაბალანსებელი ძალა, მრავალპოლუსიანობა, გეოპოლიტიკური გაფართოება, სტრატეგიული ავტონომიაანოტაცია
შესავალი: თანამედროვე მრავალპოლუსიანი საერთაშორისო წესრიგი, რომელიც სულ უფრო მეტად განისაზღვრება შეერთებულ შტატებსა და ჩინეთს შორის სტრატეგიული კონკურენციით, აძლიერებს დისკუსიას იმის შესახებ, თუ რამდენად შეუძლია ევროკავშირს დამოუკიდებელი გეოპოლიტიკური აქტორის როლის შესრულება. წინამდებარე ნაშრომი განიხილავს, თუ როგორ შეუძლია უფრო ძლიერ და ერთიან ევროკავშირს ხელი შეუწყოს გლობალური ძალთა ბალანსის შენარჩუნებას, განსაკუთრებული ყურადღებით სტრატეგიულ ავტონომიასა და გაფართოებაზე, როგორც გეოპოლიტიკური გავლენის ინსტრუმენტებზე. მეთოდები: კვლევაში გამოყენებულია თვისებრივი მიმოხილვისა და პოლიტიკის ანალიზის მიდგომა. გაანალიზებულია უახლესი აკადემიური ლიტერატურა, ევროკავშირის პოლიტიკის დოკუმენტები, ინსტიტუციური კომუნიკაციები და თანამედროვე პოლიტიკის ანალიტიკური მასალები, რომლებიც ეხება ევროკავშირი–აშშ-ისა და ევროკავშირი–ჩინეთის ურთიერთობებს, ევროპულ სტრატეგიულ ავტონომიასა და მიმდინარე გაფართოების პროცესს. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა უკრაინასთან, მოლდოვასთან, დასავლეთ ბალკანეთთან, ტრანსატლანტიკურ სავაჭრო ურთიერთობებთან და ჩინეთის კრიტიკულ მიწოდების ჯაჭვებზე ევროკავშირის დამოკიდებულებასთან დაკავშირებულ პროცესებს. შედეგები: ანალიზი აჩვენებს, რომ გაფართოებას შეუძლია გაზარდოს ევროკავშირის ეკონომიკური, დემოგრაფიული, გეოგრაფიული და გეოპოლიტიკური წონა და გააძლიეროს მისი უნარი, შეასრულოს დამაბალანსებელი ძალის როლი სულ უფრო მრავალპოლუსიან საერთაშორისო სისტემაში. უკრაინისა და მოლდოვის გაწევრიანების პროცესთან დაკავშირებული უახლესი მოვლენები ცხადყოფს გაფართოების მზარდ გეოპოლიტიკურ მნიშვნელობას. თუმცა, უფრო დიდი ტერიტორიული და ეკონომიკური მასშტაბი ავტომატურად არ ნიშნავს სტრატეგიულ ავტონომიას. წევრ სახელმწიფოებს შორის შიდა უთანხმოება, ერთსულოვნებაზე დაფუძნებული გადაწყვეტილების მიღება, აშშ-ის უსაფრთხოების გარანტიებზე დამოკიდებულება და ჩინეთის სტრატეგიულ მიწოდების ჯაჭვებზე მიბმულობა კვლავ ზღუდავს ევროკავშირის კოლექტიური მოქმედების შესაძლებლობას. დასკვნა: ძლიერ ევროკავშირს შეუძლია მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანოს უფრო დაბალანსებული და მრავალმხრივი მსოფლიო წესრიგის ჩამოყალიბებაში, თუმცა მხოლოდ გაფართოება ამისათვის საკმარისი არ არის. მისი გეოპოლიტიკური სარგებელი დამოკიდებულია პარალელურ ინსტიტუციურ რეფორმებზე, ეკონომიკური და უსაფრთხოების მდგრადობის გაძლიერებაზე, საგარეო დამოკიდებულებების დივერსიფიკაციასა და უფრო მტკიცე პოლიტიკურ ერთიანობაზე. შესაბამისად, გაფართოება და შიდა რეფორმები უნდა განიხილებოდეს როგორც ევროპული სტრატეგიული ავტონომიისა და გლობალური გავლენის გაძლიერების ერთიანი სტრატეგიის ურთიერთშემავსებელი ელემენტები.
ლიტერატურა / წყაროების მითითება
Al Jazeera. (2025, July 2). EU presses China over exports of rare earth elements and Ukraine war. https://www.aljazeera.com/news/2025/7/2/eu-presses-china-on-rare-earth-elements-and-ukraine-war
Anghel, V. (2025). Why the EU is a geopolitical power: Wartime enlargement, integration, and reform. Journal of European Public Policy, 32(12), 2862–2885. https://doi.org/10.1080/13501763.2025.2558974
Carnegie Endowment for International Peace. (2025). EU enlargement in the age of geopolitics. https://carnegieendowment.org/europe/strategic-europe/2025/05/eu-enlargement-in-the-age-of-geopolitics
Council of the European Union. (2026a, July 14). EU-Ukraine accession conference - July 2026. https://newsroom.consilium.europa.eu/events/20260714-eu-ukraine-accession-conference-july-2026
Council of the European Union. (2026b, May 20). EU-US trade: Council and Parliament strike a deal to implement the tariff elements of the Joint Statement. https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2026/05/20/eu-us-trade-council-and-parliament-strike-a-deal-to-implement-the-tariff-elements-of-the-joint-statement/
Deutsche Gesellschaft für Auswärtige Politik. (2026). Europe's next enlargement: Perspectives on enlargement in three key member states and recommendations on how to move forward (Policy Brief No. 6). https://dgap.org/en/research/publications/europes-next-enlargement
Esteban, M., Otero Iglesias, M., & de Esperanza Picardo, C. (Coords.). (2025). Quest for strategic autonomy? Europe grapples with the US-China rivalry (ETNC Report). Real Instituto Elcano. https://www.realinstitutoelcano.org/en/monographs/quest-for-strategic-autonomy-europe-grapples-with-the-us-china-rivalry/
Euronews. (2026, May 11). EU's Kos sets July deadline for Ukraine accession clusters. https://www.euronews.com/my-europe/2026/05/11/eus-kos-sets-july-deadline-for-ukraine-accession-clusters
European Commission. (2025). 2025 Communication on EU enlargement policy. https://enlargement.ec.europa.eu/document/download/eb69a890-40d6-4696-801e-612d51709fdd_en
European Commission. (2026, June 15). EU and Ukraine open first accession negotiations cluster [Press release]. Enlargement and Eastern Neighbourhood. https://enlargement.ec.europa.eu/news/eu-and-ukraine-open-first-accession-negotiations-cluster-2026-06-15_en
European Parliament. (2026, April 16). EU-US tariffs: Tensions, trade deal and what could change. https://www.europarl.europa.eu/topics/en/article/20250210STO26801/eu-us-tariffs-tensions-trade-deal-and-what-could-change
Hopewell, K. (2025). Between Scylla and Charybdis: Navigating EU strategic autonomy amid US-China trade competition. Journal of European Integration, 47(6). https://doi.org/10.1080/07036337.2025.2537375
Liboreiro, J. (2025, July 24). EU hails progress on China's rare earth curbs but insists trade be rebalanced. Euronews. https://euronews.com/my-europe/2025/07/24/eu-hails-progress-on-chinas-rare-earth-curbs-but-insists-trade-be-rebalanced
Meneley, C. J. (2026). European strategic autonomy: Sovereignty in a multipolar world. Center for European Studies, University of Florida. https://ces.ufl.edu/eu-need-to-know/2026/european-strategic-autonomy-sovereignty-in-a-multipolar-world/
Rare Earth Exchanges. (2025). China brings rare earth leverage to the negotiating table as Europe seeks supply security. https://rareearthexchanges.com/news/china-brings-rare-earth-leverage-to-the-negotiating-table-as-europe-seeks-supply-security/
Simón, L., & Fiott, D. (2025). Player and playground: Europe in US–China competition. Journal of European Integration, 47(6). https://doi.org/10.1080/07036337.2025.2537372
South China Morning Post. (2025, December 3). EU revives China de-risking plans amid rare earth chokehold and overcapacity risks. https://www.scmp.com/news/china/article/3335099/back-drawing-board-eu-revives-faltering-china-de-risking-plans
Stolton, S. (2026, July 14). EU launches biggest enlargement push in decades. Bloomberg. https://www.bloomberg.com/news/newsletters/2026-07-14/european-union-launches-biggest-enlargement-push-in-more-than-two-decades
Su, R., & Liu, H. (2025). Cautious optimism: Unravelling Chinese views on European strategic autonomy. Journal of European Integration, 47(6). https://doi.org/10.1080/07036337.2025.2537373
Tercovich, G., & Meijer, H. (2025). The EU's strategic autonomy in foreign policy: European responses to American and Chinese influence over the arms embargo on China and Taiwan. Journal of European Integration, 47(6). https://doi.org/10.1080/07036337.2025.2537367
Downloads
გამოქვეყნებული
ციტირების წესი
გამოცემა
სექცია
ლიცენზია
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
This journal provides immediate open access to its content on the principle that making research freely available to the public supports a greater global exchange of knowledge.
Articles published in the Health Policy, Economics and Sociology are licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) License. You are free to share and adapt the material for any purpose, even commercially, provided you give appropriate credit to the original author(s) and the source.
ჟურნალი უზრუნველყოფს დაუყოვნებელ ღია წვდომას მის შინაარსზე იმ პრინციპით, რომ კვლევის შედეგების საჯაროდ ხელმისაწვდომობა ხელს უწყობს ცოდნის გლობალურ გაცვლას.
ჟურნალში გამოქვეყნებული სტატიები ვრცელდება Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) ლიცენზიით. თქვენ უფლება გაქვთ გაავრცელოთ ან გამოიყენოთ მასალა ნებისმიერი (მათ შორის კომერციული) მიზნით, იმ პირობით, რომ მიუთითებთ ავტორ(ებ)ს და პირველწყაროს.
