სარედაქციო პოლიტიკა

ღია წვდომის პოლიტიკა და საავტორო უფლება

„ჯანმრთელობის პოლიტიკა, ეკონომიკა და სოციოლოგია“ არის ღია წვდომის ჟურნალი, რაც ნიშნავს, რომ ჟურნალის ონლაინ "გამოქვეყნებული" სტატიები გამოქვეყნებისთანავე სრულად არის უფასოდ ხელმისაწვდომი იმ პრინციპის გათვალისწინებით, რომ კვლევაზე თავისუფალი ხელმისაწვდომობა ხელს უწყობს ცოდნის გლობალურ მიმოცვლას.

ლიცენზირების პოლიტიკა

ჟურნალის მოქმედი სალიცენზიო პოლიტიკის ფარგლებში გამოქვეყნებული სტატიები ვრცელდება Creative Commons Attribution 4.0 International License-ის (CC BY 4.0) პირობებით.

CC BY 4.0 ლიცენზიის შესაბამისად, მომხმარებლებს უფლება აქვთ თავისუფლად წაიკითხონ, ჩამოტვირთონ, დააკოპირონ, გააზიარონ, გაავრცელონ და დაბეჭდონ ჟურნალში გამოქვეყნებული სტატიების სრული ტექსტები, ასევე გადაამუშაონ, გარდაქმნან და გამოიყენონ ისინი ნებისმიერი კანონიერი მიზნით, მათ შორის კომერციული მიზნებისთვის, წინასწარი რეგისტრაციისა და ავტორის ან გამომცემლის დამატებითი ნებართვის გარეშე.

ასეთი გამოყენებისას აუცილებელია ავტორისა და ორიგინალური წყაროს სათანადო მითითება, Creative Commons-ის შესაბამის ლიცენზიაზე ბმულის მითითება და, თუ მასალა შეიცვალა ან გადამუშავდა, ამის მკაფიოდ აღნიშვნა.

მომხმარებლებს ასევე შეუძლიათ სტატიების გამოყენება ინდექსირების, ტექსტისა და მონაცემთა მოპოვების (text and data mining), პროგრამული დამუშავებისა და სხვა კანონიერი მიზნებისთვის ფინანსური, სამართლებრივი ან ტექნიკური ბარიერების გარეშე.

ავტორები ინარჩუნებენ საავტორო უფლებებს და ჟურნალს ანიჭებენ ნაშრომის პირველადი გამოქვეყნების უფლებას. ავტორებს უფლება აქვთ შემდგომში გაავრცელონ, ხელახლა გამოაქვეყნონ ან სხვა ნაშრომში გამოიყენონ საკუთარი სტატია, იმ პირობით, რომ სათანადოდ მიუთითებენ ჟურნალში გამოქვეყნებულ თავდაპირველ ვერსიას.

ადრე მოქმედი სალიცენზიო პოლიტიკის ფარგლებში გამოქვეყნებული სტატიები ინარჩუნებს იმ ლიცენზიას, რომელიც მოქმედებდა მათი თავდაპირველი გამოქვეყნების დროს და რომელიც მითითებულია შესაბამისი სტატიის გვერდზე და გამოქვეყნებულ საბოლოო ვერსიაში (Version of Record). ჟურნალის მოქმედი სალიცენზიო პოლიტიკა ადრე გამოქვეყნებულ სტატიებზე რეტროსპექტულად არ ვრცელდება.

ლიცენზიის სრული პირობები: Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0).

სადეპოზიტო პოლიტიკა

ჟურნალის ღია წვდომის ლიცენზიის თანახმად, სტატიის გამოქვეყნებისთანავე, ავტორებს უფლება აქვთ განათავსონ თავიანთი სტატიის საბოლოო გამოქვეყნებული ვერსია, ისევე როგორც ხელნაწერი და გამოსაცემად მიღებული ვერსიები ინსტიტუციონალურ ან/და ცენტრალურ არქივებში, იმ პირობით, რომ ჟურნალი მითითებული იქნება როგორც გამოქვეყნების თავდაპირველ ადგილი და დაცული იქნება ციტირების წესი. ავტორებს რეკომენდაცია ეძლევათ, PDF ვერსიის განთავსების გარდა მიუთითონ გამოქვეყნებული სტატიის ელექტრონული მისამართი.

ჟურნალი იყენებს ციფრული არქივირების პოლიტიკას. ჟურნალი დაცულია PKP Preservation Network (PKP PN) ქსელის საშუალებით, რომელიც იყენებს LOCKSS ტექნოლოგიას, რაც უზრუნველყოფს მასალების გრძელვადიან ციფრულ შენახვას. ყველა სტატია ასევე ინახება საქართველოს პარლამენტის ეროვნულ ბიბლიოთეკაში ეროვნული სავალდებულო სადეპოზიტო მოთხოვნების შესაბამისად.

გამოქვეყნების ღირებულება

სტატიების წარდგენა, განხილვა, რედაქტირება და გამოქვეყნება ჟურნალში „ჯანდაცვის პოლიტიკა, ეკონომიკა და სოციოლოგია“ უფასოა.

ხელნაწერის წარდგენა

ყველა ხელნაწერი წარმოდგენილი უნდა იყოს ჟურნალის ონლაინ წარდგენის სისტემის (OJS) საშუალებით. OJS-ში რეგისტრირებული ხელნაწერი გადის საწყის სარედაქციო შეფასებას და შესაბამისობის შემთხვევაში იგზავნება რეცენზირებაზე. რედაქციის ელექტრონული ფოსტა (tverulava@cu.edu.ge) გამოიყენება მხოლოდ კორესპონდენციისა და ავტორთა დახმარებისთვის და არა ხელნაწერის ოფიციალური წარდგენისთვის.

რეცენზირების პროცესი

ჟურნალში „ჯანდაცვის პოლიტიკა, ეკონომიკა და სოციოლოგია“ წარმოდგენილი ყველა სამეცნიერო ხელნაწერი გადის რეცენზირებას შესაბამის სფეროში კომპეტენტური მინიმუმ ორი დამოუკიდებელი გარე რეცენზენტის მიერ.

ჟურნალი იყენებს ორმხრივ ანონიმურ რეცენზირებას (double-anonymized peer review). რეცენზენტებს ეგზავნებათ ანონიმიზებული ხელნაწერი, საიდანაც ავტორის სახელი, აფილაცია და სხვა საიდენტიფიკაციო ინფორმაცია ამოღებულია. ასევე, ავტორებისთვის რეცენზენტთა ვინაობა კონფიდენციალურია და არ გამჟღავნდება.

რეცენზენტები შეირჩევიან მათი პროფესიული კომპეტენციის, დამოუკიდებლობისა და ინტერესთა კონფლიქტის არარსებობის საფუძველზე. ხელნაწერის მიღების, შესწორების მოთხოვნის ან უარყოფის შესახებ საბოლოო გადაწყვეტილებას იღებს რედაქცია რეცენზენტთა შეფასებებისა და ჟურნალის სარედაქციო კრიტერიუმების საფუძველზე.

რეცენზირების ჩვეულებრივი პერიოდი დაახლოებით 4–6 კვირაა. თუმცა რეცენზირების ხანგრძლივობა შეიძლება განსხვავდებოდეს რეცენზენტთა ხელმისაწვდომობის, ხელნაწერის სირთულისა და საჭირო შესწორებების მოცულობის მიხედვით.

გამოქვეყნების პროცესი

ნაშრომის გამოქვეყნების შესახებ საბოლოო გადაწყვეტილებას იღებს ჟურნალის რედაქცია რეცენზენტთა შეფასებების საფუძველზე.

ჟურნალი „ჯანდაცვის პოლიტიკა, ეკონომიკა და სოციოლოგია“ იყენებს უწყვეტი გამოქვეყნების მოდელს და წელიწადში ორ ნომერს გამოსცემს.

მიღებული სტატიები ქვეყნდება ონლაინ ინდივიდუალურად, რეცენზირების, საბოლოო მიღების, რედაქციული დამუშავებისა და ტექნიკური მომზადების დასრულებისთანავე, ისე, რომ არ არის საჭირო ნომრისთვის განკუთვნილი ყველა სტატიის მომზადების დასრულების დალოდება. ახლად გამოქვეყნებული სტატიები ეტაპობრივად ემატება შესაბამის მიმდინარე ნომერს. მიმდინარე ნომრის დასრულების შემდეგ იხსნება მომდევნო ნომერი და ახალი სტატიების გამოქვეყნება გრძელდება იმავე უწყვეტი გამოქვეყნების პრინციპით.

თითოეული სტატიის გამოქვეყნების თარიღად მიეთითება ის ფაქტობრივი თარიღი, როდესაც სტატიის საბოლოო, ოფიციალური ვერსია ონლაინ ქვეყნდება.

სტატიის შეფასების კრიტერიუმები:

სტატიის სტრუქტურა (აკმაყოფილებს მოთხოვნებს/ გასაუმჯობესებელია);
სტატიის სიახლე და კონტრიბუცია შესაბამის სფეროში (აკმაყოფილებს მოთხოვნებს/გასაუმჯობესებელია);
მეთოდოლოგიური გამართულობა და მოსაზრებების არგუმენტირებულობა (აკმაყოფილებს მოთხოვნებს/ გასაუმჯობესებელია);
კვლევის თეორიული და პრაქტიკული შედეგები (აკმაყოფილებს მოთხოვნებს/გასაუმჯობესებელია);
ციტირების წესების დაცვა (აკმაყოფილებს მოთხოვნებს/ გასაუმჯობესებელია).

პლაგიატის პრევენცია

ჟურნალის სარედაქციო პოლიტიკა გულისხმობს კვლევითი ეთიკისა და კეთილსინდისიერების პრინციპების დაცვას, შესაბამისად, მიუღებელია პლაგიატის ნებისმიერი ფორმა;

სტატიების შემოწმება ხდება პლაგიატის ამოცნობის პროგრამით Turnitin, რომელიც ინტეგრირებულია Moodle-თან (Turnitin + Moodle). ჟურნალი პროგრამულ უზრუნველყოფებს საშუალებას აძლევს ავტომატურად დაათვალიერონ ჟურნალის შინაარსი.

საგამომცემლო ეთიკა

საგამომცემლო საქმეში ჩართული ყველა სუბიექტისათვის აუცილებელია ეთიკურ ნორმებზე შეთანხმება. ჟურნალის ეთიკური კოდექსი ეფუძნება საგამომცემლო ეთიკის კომიტეტის საუკეთესო პრაქტიკულ პრინციპებს Committee on Publication Ethics https://publicationethics.org/.

თავარი რედაქტორის მოვალეობები

სამართლიანობა - ჟურნალში წარმოდგენილი ნაშრომები ფასდება მათი ინტელექტუალური შინაარსის მიხედვით, განურჩევლად ავტორთა რასის, სქესის, სექსუალური ორიენტაციის, რელიგიური მრწამსის,
ეთნიკური წარმოშობის, მოქალაქეობის ან პოლიტიკური შეხედულებებისა.
კონფიდენციალურობა - მთავარი რედაქტორი და სარედაქციო კოლეგია ვალდებულნი არიან წარმოდგენილი ნაშრომის შესახებ ნებისმიერი ინფორმაცია არ მიაწოდონ სხვა, გარეშე პირებს. სტატის ავტორ(ებ)ს ეცნობება მხოლოდ რეცენზენტ(ებ)ის დასკვნა და საჭიროების შემთხვევაში შენიშვნები გასასწორებლად. რეცენზენტ(ებ)ის ვინაობა რჩება კონფიდენციალურად.

ინტერესთა კონფლიქტი - განსახილველად წარმოდგენილი გამოუქვეყნებელი მასალები არ უნდა იქნეს გამოყენებული გამომცემლის საკუთარ კვლევაში, ავტორ(ებ)ის წერილობითი თანხმობის გარეშე.

საგამომცემლო გადაწყვეტილებები - ჟურნალის მთავარი რედაქტორი პასუხისმგებელია მიიღოს საბოლოო გადაწყვეტილება წარმოდგენილი სტატიების გამოქვეყნების შესახებ. მთავარმა რედაქტორმა უნდა იხელმძღვანელოს ჟურნალის სარედაქციო კოლეგიის პოლიტიკის ძირითადი პრინციპებით და
მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნებით, რომ არ ქონდეს ადგილი ცილისწამების, საავტორო
უფლებების დარღვევის და პლაგიატობის ბრალდებებს.

რეცენზენტების მოვალეობები

პუბლიკაციის შესახებ გადაწყვეტილებებში მონაწილეობა - რეცენზენტები ეხმარებიან მთავარ რედაქტორს პუბლიკაციის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებაში და ავტორთან საგამომცემლო ფორმატში მისაღები კომუნიკაციის მეშვეობით (ზემო აღნიშნული კონფიდენციალურობის დაცვით), შეიძლება დაეხმარონ ავტორსაც ხელნაწერის გაუმჯობესებაში.

თავისდროულობა - თუ რეცენზენტ(ებ)ი მიიჩნევს თავს არაკვალიფიციურად კონკრეტული ნაშრომის განხილვაში, ან ვერ შეძლებს მის დროულად რეცენზირებას, ამის შესახებ დაუყოვნებლივ უნდა აცნობოს მთავარ რედაქტორს.
კონფიდენციალურობა - რედაქციაში წარმოდგენილი ნებისმიერი ნაშრომი, ითვლება კონფიდენციალურ დოკუმენტად. მისი სხვა პირებისთვის ჩვენება დაშვებულია მხოლოდ მთავარი რედაქტორის ნებადართვით.
ობიექტურობის სტანდარტები (ნორმები) - რეცენზენტებმა უნდა შეაფასონ ნაშრომი ობიექტურად, ჟურნალის მიერ დაწესებული შეფასების სისტემის მიხედვით.
წყაროების აღიარება (დადასტურება) - რეცენზენტებმა უნდა მოახდინონ ნაშრომში გამოყენებული იმ წყაროების იდენტიფიცირება, რომელიც არ ყოფილა ციტირებული ავტორების მიერ. რეცენზენტმა მთავარი რედაქტორი უნდა ჩააყენოს საქმის კურსში, ნებისმიერი არსებითი მსგავსების ან წარმოდგენილ ნაშრომსა და უკვე გამოქვეყნებულ მონაცემებს შორის გადაცდენის აღმოჩენის შემთხვევაში.
ინტერესთა კონფლიქტის გამორიცხვა - რეცენზენტებისგან მიღებული მოსაზრებები კონფიდენციალურია და არ უნდა იქნას გამოყენებული პირადი მიზნებისთვის. ხელნაწერის რეცენზენტებად არ უნდა იქნეს არჩეული ის ადამიანები, რომელთაც აქვთ რაიმე სე სახის ინტერესთა კონფლიქტი წარმოდგენილი ნაშრომის ნებისმიერ ავტორთან/კომპანიასთან/ორგანიზაციასთან გამომდინარე კონკურენტული,
თანამშრომლობითი, ან სხვა რაიმე სახის ურთიერთობიდან ან კავშირიდან.

ავტორთა მოვალეობები

ანგარიშგების ნორმები/სტანდარტები - წარმოდგენილი ნაშრომი უნდა შეიცავდეს ობიექტურ მსჯელობას და ორიგინალური კვლევის შედეგებს. ხელნაწერში დიდი სიზუსტით უნდა იქნეს წარმოდგენილი ძირითადი მონაცემები.
თაღლითობა, განზრახ მოცემული არაზუსტი ინფორმაცია და აკადემიური პატიოსნების ნორმების
დარღვევის ნებისმიერი გამოვლინება მიუღებელია ჟურნალის სარედაქციო პოლიტიკისათვის.
ორიგინალობა და პლაგიატი - ავტორებმა უნდა დაასაბუთონ, რომ მათ მიერ შესრულებული ნაშრომი ორიგინალს წარმოადგენს. ავტორებმა გამოყენებული წყაროები, ციტატები და ამონარიდები წყაროებიდან, რომლებმაც წარმოდგენილი ნაშრომის შინაარსზე გადამწყვეტი გავლენა მოახდინა, უნდა მიუთითონ ჟურნალში არსებული წესის შესაბამისად, აკადემიური პატიოსნების ნორმების სრული დაცვით.
გამოსაქვეყნებელმა ნაშრომმა უნდა დააკმაყოფილოს კავკასიის უნივერსიტეტის პლაგიატის დებულებთ გამოსაქვეყნებელი სტატიების მიმართ განსაზღვრული მოთხოვნები.
მრავალჯერადი ან კონკურენტული პუბლიკაცია - ჟურნალისათვის მიუღებელია და ითვლება არაეთიკურ საპუბლიკაციო საქციელად ერთი და იგივე ხელნაწერის ერთზე მეტი ჟურნალისთვის პარალელური წარდგენა.
ხელნაწერის ავტორობა - ავტორობა უნდა შემოიფარგლოს მხოლოდ იმ პიროვნებებზე, ვინც მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა წარმოდგენილი კვლევის კონცეფციაში, დიზაინში, შსრულებასა თუ ინტერპრეტირებაში. ყველა, ვინც შედარებით მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა, ჩამოთვლილ უნდა იქნეს, როგორც თანაავტორი. პირველმა ავტორმა უნდა უზრუნველყოს, რომ ყველა არსებული თანაავტორი
(ზემოთ აღნიშნული განსაზღვრების თანახმად), შევიდეს ხელნაწერის ავტორთა ჩამონათვალში
და რომ ყველა ავტორმა უნდა ნახოს და დაადასტუროს ნაშრომის საბოლოო ვერსია და მოხდეს
მისი გამოსაქვეყნებლად წარდგენის შეთანხმება.

გამჭვირვალობა და ინტერესთა კონფლიქტი - ავტორმა უნდა დააფიქსიფროს, თუ არსებობს რაიმე ფინანსური ან სხვა არსებითი ინტერესთა კონფლიქტი, რამაც შეიძლება გავლენა მოახდინოს შედეგებზე ან ნაშრომში მათ ინტერპრეტაციაზე. პროექტის ფინანსური მხარდაჭერის ყველა წყარო უნდა იყოს ყველასათვის გამჭვირვალე/ცნობილი.
ფუნდამენტური შეცდომები გამოქვეყნებულ ნაშრომში - როდესაც ავტორი აღმოაჩენს მნიშვნელოვან შეცდომას ან უზუსტობას თავის გამოქვეყნებულ ნაშრომში, ავტორის ვალდებულებაა, დაუყოვნებლივ (სასწრაფოდ) აცნობოს ამის შესახებ რედაქტორს ან გამომცემელს და ითანამშრომლოს მასთან. ეს აუცილებელია ნაშრომის ნომრიდან ამოღებისათვის ან მისი შესაბამისი ჩასწორებით გამოქვეყნებისათვის.

გამომცემლის თანხმობა

იმ შემთხვევაში, თუ დაფიქსირდა სავარაუდო ან დამტკიცებული მეცნიერული გადაცდომა,
თაღლითობა ან პლაგიატი, გამომცემელმა უნდა იზრუნოს შესაბამისი ანგარიშის გამოქვეყნებაზე,
სადაც მითითებული იქნება დაშვებული შეცდომა და შეცდომის გასწორება ან უფრო სერიოზულ
შემთხვევებში, მოახდინოს შესაბამისი ნომრიდან აღნიშნული სტატიის მთლიანად ამოღება.