ჯანდაცვის პოლიტიკა, ეკონომიკა და სოციოლოგია
type: channel
description: ჟურნალი ”ჯანდაცვის პოლიტიკა, ეკონომიკა და სოციოლოგია” რეფერირებადი, საერთაშორისო, ორენოვანი, ღია წვდომის, ინტერდისციპლინური, პერიოდული სამეცნიერო გამოცემაა და მოიცავს შემდეგ მიმართულებებს: საზოგადოებრივი ჯანდაცვა, ჯანდაცვის პოლიტიკა, ჯანდაცვის მენეჯმენტი, ჯანდაცვის ეკონომიკა, ჯანდაცვის სოციოლოგია, ეკონომიკის სოციოლოგია, მედიცინა ჟურნალი დაარსდა კავკასიის უნივერსიტეტის მიერ და ბეჭდური და ელექტრონული სახით გამოიცემა 2017 წლიდან. 2017-2022 წლებში ჟურნალი გამოიცემოდა წელიწადში ერთხელ. 2023 წლიდან ჟურნალი გამოიცემა წელიწადში ორჯერ. ჟურნალში ნაშრომები იბეჭდება ქართულ და ინგლისურ ენებზე. ჟურნალში გამოქვეყება უფასოა.
publisher: Caucasus University
language: ka-GE
publication name: ჯანდაცვის პოლიტიკა, ეკონომიკა და სოციოლოგია
issn: 2960-9992
copyright: This journal provides immediate open access to its content on the principle that making research freely available to the public supports a greater global exchange of knowledge. Articles published in the Health Policy, Economics and Sociology are licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) License. You are free to share and adapt the material for any purpose, even commercially, provided you give appropriate credit to the original author(s) and the source. ჟურნალი უზრუნველყოფს დაუყოვნებელ ღია წვდომას მის შინაარსზე იმ პრინციპით, რომ კვლევის შედეგების საჯაროდ ხელმისაწვდომობა ხელს უწყობს ცოდნის გლობალურ გაცვლას. ჟურნალში გამოქვეყნებული სტატიები ვრცელდება Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) ლიცენზიით. თქვენ უფლება გაქვთ გაავრცელოთ ან გამოიყენოთ მასალა ნებისმიერი (მათ შორის კომერციული) მიზნით, იმ პირობით, რომ მიუთითებთ ავტორ(ებ)ს და პირველწყაროს.
items: ჯანდაცვის კომერციალიზაცია და მისი შედეგები: აშშ-ის გამოცდილება
items: რუტინული 36-კვირიანი ულტრაბგერითი კვლევის კლინიკური მნიშვნელობა ნაყოფის ანომალიების გვიან გამოვლენაში
items: ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავების გავლენა დნმ-ის მეთილირებაზე შუახნის ასაკის ქალებში: ანთების საწინააღმდეგო ეფექტის ეპიგენეტიკური მექანიზმები
items: სურსათის ფასები და კვებითი ხარისხი საქართველოში: სოციალურ-ეკონომიკური და ტექნოლოგიური ფაქტორები
items: ცირკულარული ეკონომიკა და ნარჩენების მართვა საქართველოში: პოლიტიკის გამოწვევები და რეფორმების გზები
items: 3D ბეჭდვის ტექნოლოგიების გამოყენება ორთოპედიულ ტრავმატოლოგიაში: მიმდინარე მდგომარეობა და მომავლის პერსპექტივები
items: ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონების მოქმედების მექანიზმები ბაზალურ მეტაბოლიზმსა და ფიზიკური დატვირთვის ტოლერანტობაზე:
items: ექიმის ასისტენციით სუიციდი ჯანდაცვის სოციოლოგიაში: სოციო-ეთიკური, სამართლებრივი და რელიგიური ასპექტების კომპლექსური ანალიზი
items: გულის გაჩერება მისი მოქმედების წარმატებული აღდგენით: პოსტრეანიმაციული მდგომარეობის მართვა
items: თანდაყოლილი დერმული მელანოციტოზის (მონღოლოიდური ლაქა) ატიპიური გამოვლინება და მისი სასამართლო-სამედიცინო მნიშვნელობა
items: თანდაყოლილი სახის ნაპრალების მქონე პაციენტთა ფუნქციურ-ესთეტიკური რეაბილიტაციის ოპტიმიზაცია: მიკრობიოლოგიური და იმუნო-ანტიოქსიდანტური პარამეტრების როლი ნაწიბურების პროგნოზირებაში
items: სამედიცინო დოკუმენტაციის ხარისხის უზრუნველყოფის საორგანიზაციო მექანიზმები და თანამედროვე ტენდენციები ქართულ კლინიკებში
items: საყოფაცხოვრებო პირობებში წარმოქმნილი სამედიცინო ნარჩენების მართვა საქართველოში
items: მედიცინაში მდგრადობის დისკურსის რუკა: ბიბლიომეტრიული და ინტერდისციპლინარული ანალიზი (2015–2025)
items: ტანსაცმლის ონლაინ და ოფლაინ შესყიდვების შედარებითი კვლევა

ჯანდაცვის კომერციალიზაცია და მისი შედეგები: აშშ-ის გამოცდილება
type: item
description: მიუხედავად იმისა, რომ შეერთებული შტატები ფლობს განსაკუთრებულ სამეცნიერო და კლინიკურ პოტენციალს, ქვეყნის ჯანდაცვის სისტემა კვლავაც ვერ უზრუნველყოფს სათანადო შედეგებს. ნაშრომი აანალიზებს იმ ნეგატიურ შედეგებს, რომლებიც ათწლეულების განმავლობაში განხორციელებულმა ბაზარზე ორიენტირებულმა პოლიტიკურმა მიდგომებმა გამოიწვია და რომლებმაც წაახალისა სადაზღვევო სექტორისა და სამედიცინო მომსახურების მიმწოდებლების მოგებაზე ორიენტირებული პრაქტიკა. პოლიტიკის შემქმნელებმა დაბალი შემოსავლის მქონე მოსახლეობისა (Medicaid) და 64 წელზე უფროსი ასაკის პირებისთვის განკუთვნილი (Medicare) საჯარო პროგრამების მნიშვნელოვანი ნაწილი კერძო სადაზღვევო კომპანიებს გადასცეს, რის შედეგადაც ამ კომპანიებმა საკუთარი შემოსავლების ძირითადი წყარო სწორედ საჯარო სახსრებიდან მიიღეს. აღნიშნულმა პროცესმა გაზარდა სახელმწიფო დანახარჯები და შეამცირა პაციენტთა რეალური ხელმისაწვდომობა სამედიცინო მომსახურებაზე. მიუხედავად სერიოზული მტკიცებულებებისა არასათანადო კორპორაციული ქცევის შესახებ, კომპანიებმა, რომლებიც პირველ რიგში აქციონერთა ინტერესებზე არიან ორიენტირებულნი, ხოლო ბოლო პერიოდში — ასევე კერძო კაპიტალის ფონდებმა, რომელთა სტრატეგია მოკლევადიან მოგებას ეფუძნება, ხელში ჩაიგდეს ჯანდაცვის სისტემისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანი კლინიკური რესურსები. პრეზიდენტ ბაიდენის ადმინისტრაციამ გააუქმა დონალდ ტრამპის პირველი ვადის ყველაზე საზიანო პოლიტიკის ნაწილი, გააფართოვა დაზღვევის დაფარვა დაბალი შემოსავლის მქონე მოსახლეობისთვის და წამოიწყო მედიკამენტების ფასების რეგულირების შეზღუდული ზომები. ამის საპირისპიროდ, ხელისუფლებაში დაბრუნების შემდეგ პრეზიდენტმა ტრამპმა გააძლიერა ზეწოლა საზოგადოებრივ ჯანმრთელობაზე, Medicaid-ის დაფინანსება 990 მილიარდი დოლარით შეამცირა მდიდარი ფენებისთვის საგადასახადო შეღავათების დასაფინანსებლად და დააჩქარა Medicare-ის პრივატიზაციის პროცესი. მოცემულ პირობებში, შტატების დონეზე შესაძლებელია მოგებაზე ორიენტირებული პრაქტიკების უფრო მკაცრი რეგულირება, ხოლო სამედიცინო პროფესიულ საზოგადოებას ეკისრება პასუხისმგებლობა დაუპირისპირდეს ჯანმრთელობისთვის საზიანო პოლიტიკურ კურსს. თუმცა არსებული ვითარების გამოსასწორებლად აუცილ…
creator: თენგიზ ვერულავა
rights: საავტორო უფლებები (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-01-16
publication date: 2026-01-16
volume: 10
number: 1
doi: 10.52340/healthecosoc.2026.10.01.7

რუტინული 36-კვირიანი ულტრაბგერითი კვლევის კლინიკური მნიშვნელობა ნაყოფის ანომალიების გვიან გამოვლენაში
type: item
description: შესავალი: საქართველოში ანტენატალური მეთვალყურეობის სახელმწიფო პროგრამა ითვალისწინებს ორსულებისთვის პატრონაჟის გაწევას რომელიც ეფუძნება უფასო რვა ვიზიტს. ერთერთი არის მეექვსე ვიზიტი (36-37კვ-დე). დაგროვილი მტკიცებულებები მიუთითებს, რომ ნაყოფის გარკვეული სტრუქტურული ან ფუნქციური ანომალიები მხოლოდ გვიან გესტაციულ ეტაპზე ხდება დიაგნოსტიკურად ხელმისაწვდომი. შესაბამისად, მოიმატა ინტერესი მესამე ტრიმესტრის, კონკრეტულად კი 36-ე კვირის რუტინული სკანირების მიმართ, როგორც დამატებითი დიაგნოსტიკური საშუალების. მეთოდები: ლიტერატურული მიმოხილვა დაყრდნობილია ბოლო წლების მასშტაბურ კოჰორტულ კვლევებსა და მეტა-ანალიზებს. შეფასდა გვიან გამოვლენილი ანომალიების ინციდენტობა, ანომალიების ტიპოლოგია და მათი გავლენა სამეანო–ნეონატალურ მართვაზე. შედეგები: 36-კვირიანმა სკრინინგმა ყველაზე ხშირ პათოლოგიებად გამოავლინა: შარდ-სასქესო სისტემის (ჰიდრონეფროზი, დუპლექს თირკმელი, ჰიდროურეტერი), ცენტრალური ნერვული სისტემის (ვენტრიკულომეგალია, არაქნოიდული კისტა, მიკროცეფალია) დაავადებები, გულის მანკები (VSD, კოარქტაცია, სტენოზები), კუჭ–ნაწლავის ობსტრუქციები, ჩონჩხის დისპლაზიები (აქონდროპლაზია და სხვა). გამოვლენილმა შემთხვევებმა პირდაპირ იმოქმედა მშობიარობის მართვის ტაქტიკაზე, მათ შორის სამშობიარო კლინიკების არჩევაზე, ნეონატოლოგიური რესურსების წინასწარ მობილიზებაზე და პოსტნატალური ქირურგიული მზადყოფნის გეგმაზე. დასკვნა: მესამე ტრიმესტრში, 36-ე კვირაზე ჩატარებული რუტინული ულტრაბგერითი კვლევა მნიშვნელოვნად ზრდის გვიანდელი ნაყოფის ანომალიების გამოვლენის მაჩვენებელს და წარმოადგენს კლინიკურად ღირებულ დამატებას 12- და 20-კვირიან სკანირებასთან ერთად. არსებული მტკიცებულებების საფუძველზე, მისი ინტეგრაცია პრენატალური ზრუნვის სტანდარტში მნიშვნელოვანია შეამციროს პერინატალური გართულებები, გააუმჯობესოს ახალშობილთა პროგნოზი და გაზარდოს სამეანო მეთვალყურეობის მართვის ეფექტიანობა, განსაკუთრებით იმ ქვეყნებში, სადაც მაღალი დონის ნეონატალური ინფრასტრუქტურა ხელმისაწვდომია.
creator: ეკატერინე ელიავა
rights: საავტორო უფლებები (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-11
publication date: 2025-12-11
volume: 10
number: 1
doi: 10.52340/healthecosoc.2026.10.01.2

ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავების გავლენა დნმ-ის მეთილირებაზე შუახნის ასაკის ქალებში: ანთების საწინააღმდეგო ეფექტის ეპიგენეტიკური მექანიზმები
type: item
description: შესავალი: შუახნის ასაკის ქალებში ჰორმონული ცვლილებები, ქრონიკული ანთება და ეპიგენეტიკური დაბერების აჩქარება ერთობლივად ზრდის კარდიომეტაბოლური, ნეიროდეგენერაციული და განწყობის დარღვევების რისკს. ომეგა-3 გრძელჯაჭვიანი პოლიუჯერი ცხიმოვანი მჟავები (LC-PUFA), კერძოდ EPA და DHA, განიხილება როგორც პერსპექტიული არაფარმაკოლოგიური ინტერვენცია მრავალდონიანი ანთების საწინააღმდეგო და ეპიგენეტიკური ეფექტებით. მეთოდები: ჩატარდა ნარატიული ლიტერატურის მიმოხილვა PubMed (MEDLINE) და Google Scholar ბაზებში 2020-2025 წლების პერიოდისთვის. პრიორიტეტი მიენიჭა ადამიანებზე ჩატარებულ კლინიკურ კვლევებს. შედეგები: ომეგა-3-ის სუპლემენტაცია იწვევს ლოკუს-სპეციფიკური დნმ-ის მეთილირების ცვლილებებს პერიფერიული სისხლის მონონუკლეარულ უჯრედებში, განსაკუთრებით ლიპიდური მეტაბოლიზმისა და იმუნური პასუხის გენებში (24,842 დიფერენციულად მეთილირებული CpG საიტი). ეს ეპიგენეტიკური მოდიფიკაციები ხორციელდება პირდაპირ ანთების საწინააღმდეგო ეფექტების პარალელურად: NF-κB გზის ინჰიბირება, NLRP3 ინფლამასომას ჩახშობა და სპეციალიზებული პრორეზოლვირებელი მედიატორების (SPM) წარმოქმნა. მენოპაუზის დროს ესტროგენის ვარდნა არღვევს დნმ-მეთილტრანსფერაზების (DNMT) აქტივობას და ენდოგენური ომეგა-3-ის ბიოსინთეზს (FADS გენების დაქვეითებით), რაც ქმნის "კრიტიკულ ფანჯარას" ეგზოგენური ომეგა-3 სუპლემენტაციისთვის. დასკვნა: თანამედროვე კვლევები მხარს უჭერს ომეგა-3 ცხიმოვანი მჟავების ინტეგრაციას პირველადი ჯანდაცვის დონეზე, როგორც cost-effective პრევენციულ სტრატეგიას. თუმცა, რანდომიზებული კონტროლირებული კვლევები, რომლებიც სპეციალურად ფოკუსირებული იქნება ეპიგენეტიკურ შედეგებზე მენოპაუზურ ქალებში, კვლავ ლიმიტირებულია.
creator: ქეთევან შავლიაშვილი
rights: საავტორო უფლებები (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-01-16
publication date: 2026-01-16
volume: 10
number: 1
doi: 10.52340/healthecosoc.2026.10.01.6

სურსათის ფასები და კვებითი ხარისხი საქართველოში: სოციალურ-ეკონომიკური და ტექნოლოგიური ფაქტორები
type: item
description: შესავალი: სურსათის ფასსა და კვებით ხარისხს შორის არსებული დისბალანსი თანამედროვე საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის ერთ-ერთ უმთავრეს დეტერმინანტს წარმოადგენს. გლობალური და ლოკალური ტენდენციები ადასტურებს, რომ ნუტრიციულად სრულფასოვანი პროდუქტები ხშირად ხასიათდება მაღალი საბაზრო ღირებულებით, რაც ენერგეტიკულად მკვრივი, თუმცა ნუტრიციულად ღარიბი საკვების მოხმარების ზრდას განაპირობებს. ნაშრომის მიზანია საქართველოში სურსათის ფასისა და კვებითი ხარისხის ურთიერთდამოკიდებულების კომპლექსური ანალიზი, სოციალურ-ეკონომიკური შედეგების შეფასება და იმ ტექნოლოგიური თუ მაკროეკონომიკური ფაქტორების იდენტიფიცირება, რომლებიც გავლენას ახდენენ მოსახლეობის კვებით სტატუსზე. მეთოდები: კვლევა ეფუძნება შერეული მონაცემების ანალიზს, მათ შორის მსოფლიო ჯანდაცვის ორგანიზაციის (WHO), სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის (FAO), მკვლევარების ფუნდამენტურ ნაშრომებს. ემპირიულ ბაზისად გამოყენებულია საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურისა (Geostat) და CRRC Georgia-ს 2024 წლის აქტუალური მონაცემები. კვლევის მეთოდოლოგია მოიცავს მეორეულ მონაცემთა შედარებით ანალიზს, ფასების დინამიკის შეფასებას და სოციალურ-ეკონომიკური ინდიკატორების კორელაციას კვებით ხელმისაწვდომობასთან. შედეგები: კვლევის შედეგად გამოიკვეთა, რომ მაღალი იმპორტდამოკიდებულება, ფასების ცვალებადობა და შემოსავლების გამოხატული უთანასწორობა პირდაპირ აისახება მოსახლეობის კვებით არჩევანზე. ულტრა-დამუშავებული პროდუქტების მაღალი ფიზიკური და ფინანსური ხელმისაწვდომობა კორელაციაშია საქართველოში არაგადამდები დაავადებების (სიმსუქნე, დიაბეტი) პრევალენტობის ზრდასთან. დადგინდა, რომ რეგიონული განსხვავებები და ტექნოლოგიური ჩამორჩენა შენახვა-გადამუშავების ჯაჭვში დამატებით ბარიერს ქმნის ჯანსაღი პროდუქტების ფასების სტაბილურობისთვის. დასკვნა: კვებითი ხარისხის გაუმჯობესება მოითხოვს მულტისექტორულ მიდგომას, რომელიც გააერთიანებს ეკონომიკურ სტიმულირებას, ნუტრიციულ განათლებას და მკაცრ ტექნოლოგიურ რეგულაციებს. სოციალური უთანასწორობის შესამცირებლად პრიორიტეტულია სახელმწიფო ინტერვენცია სკოლის კვების პროგრამების, ადგილობრივი წარმოების მხარდაჭერისა და სურსათის ფორტიფიკაციის მეთოდებ…
creator: ნინო ძირკველიშვილი
creator: თამთა უთნელიშვილი
rights: საავტორო უფლებები (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-02-19
publication date: 2026-02-19
volume: 10
number: 1
doi: 10.52340/healthecosoc.2026.10.01.9

ცირკულარული ეკონომიკა და ნარჩენების მართვა საქართველოში: პოლიტიკის გამოწვევები და რეფორმების გზები
type: item
description: ცირკულარული ეკონომიკის განვითარება საქართველოში წარმოადგენს ერთ-ერთ მნიშვნელოვან გამოწვევასა და შესაძლებლობას ქვეყნის გარემოსდაცვითი და ეკონომიკური პოლიტიკის ფორმირებისთვის. სტატია იკვლევს წრიული ეკონომიკის მნიშვნელობას საქართველოს მდგრადი განვითარების დღის წესრიგის კონტექსტში, განსაკუთრებული ყურადღებით განიხილავს ეროვნული ნარჩენების მართვის პოლიტიკის შეფასებას. საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ასოცირების შეთანხმებამ (AA) მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა ნარჩენებისა და ქიმიკატების მართვის რეფორმების ხელშეწყობაში, ეროვნული სტრატეგიების შემუშავებასა და სამართლებრივი ჩარჩოს გამყარებაში. მოცემული ნაშრომი აანალიზებს საქართველოს პროგრესს ნარჩენების მართვის სფეროში და აღწერს ძირითად ბარიერებს, რომლებიც კვლავაც აფერხებს ევროკავშირის სტანდარტებთან სრულ შესაბამისობას. მიუხედავად არსებითი წინსვლისა, ევროკავშირის მოთხოვნებთან შესაბამისი ყოვლისმომცველი სისტემის შექმნა ჯერ კიდევ არასრულად არის მიღწეული. შეფასების შედეგად გამოვლინდა პრობლემები პოლიტიკური ნებაყოფლობის, ინსტიტუციური შესაძლებლობების, ფინანსური რესურსებისა და სამართლის აღსრულების მიმართულებით - მათ შორის სუსტი რეგულატორული მექანიზმები, კადრების დეფიციტი გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროში (MEPA), არასაკმარისი დაფინანსება და შეზღუდული პოლიტიკის ეფექტიანობა. დამატებით გამოწვევებად რჩება გაფართოებული მწარმოებლის პასუხისმგებლობის (EPR) მექანიზმების არასათანადო განხორციელება, დაბალი გადამუშავების მაჩვენებლები, ტექნოლოგიური ინოვაციების ნაკლებობა და ნარჩენების გადამამუშავებელი ინფრასტრუქტურის შეზღუდული შესაძლებლობები. მიუხედავად აღნიშნული სირთულეებისა, კვლევა ასევე განსაზღვრავს ახალ შესაძლებლობებს და სთავაზობს პოლიტიკის რეკომენდაციებს, რომლებიც მიზნად ისახავს საქართველოს ნარჩენების მართვის სისტემის გაუმჯობესებას ცირკულარული ეკონომიკის პრინციპების ინტეგრაციის გზით. აღნიშნული რეკომენდაციები ხელს შეუწყობს ქვეყნის გადასვლას უფრო მდგრადი, რესურსთმოყვარე და გამძლე ნარჩენების მართვის მოდელისკენ.
creator: ხათუნა ჩიკვილაძე
creator: ნუგზარ ბუაჩიძე
creator: გურანდა ჭელიძე
rights: საავტორო უფლებები (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-05-05
publication date: 2026-05-05
volume: 10
number: 1
doi: 10.52340/healthecosoc.2026.10.01.10

3D ბეჭდვის ტექნოლოგიების გამოყენება ორთოპედიულ ტრავმატოლოგიაში: მიმდინარე მდგომარეობა და მომავლის პერსპექტივები
type: item
description: სამგანზომილებიანი (3D) ბეჭდვის ტექნოლოგია ჩამოყალიბდა, როგორც რევოლუციური ინსტრუმენტი ორთოპედიულ ტრავმატოლოგიაში, რაც პაციენტზე ორიენტირებული მკურნალობის უპრეცედენტო შესაძლებლობებს იძლევა. წინამდებარე მიმოხილვა იკვლევს 3D ბეჭდვის თანამედროვე განვითარებასა და მის გამოყენებას ორთოპედიულ ტრავმაში, ხაზს უსვამს ტექნოლოგიის პოტენციალს რთული ქირურგიული გამოწვევების დაძლევის პროცესში. ნაშრომში მოცემულია ორთოპედიულ ქირურგიაში გამოსაყენებელი სხვადასხვა 3D ბეჭდვის ტექნოლოგიების დეტალური ანალიზი. ნაშრომში განხილულია 3D ბეჭდვის როლი ოპერაციამდელ დაგეგმვაში, ქირურგიულ სიმულაციასა და პაციენტზე მორგებული იმპლანტებისა თუ ქირურგიული შაბლონების შექმნაში. მიმოხილვა მოიცავს ტექნოლოგიის გამოყენებას სხვადასხვა ანატომიურ ნაწილში, როგორიცაა ზედა და ქვედა კიდურები, მენჯი და ხერხემალი. უახლესი კვლევებით დასტურდება, რომ 3D ბეჭდვის გამოყენებით ჩატარებული ოპერაციები ამცირებს საოპერაციო დროს, სისხლის დანაკარგს, აუმჯობესებს რედუქციის ხარისხს და პოტენციურად განაპირობებს უკეთეს კლინიკურ გამოსავალს. წინამდებარე ნაშრომი ახდენს უახლესი კვლევებისა და კლინიკური გამოცდილების სინთეზს, რაც საშუალებას გვაძლევს შევაფასოთ 3D ბეჭდვის მიმდინარე მდგომარეობა და მისი მომავლის პერსპექტივები. ტექნოლოგიის ევოლუციის კვალდაკვალ, 3D ბეჭდვა პერსონალიზებული და ეფექტური მკურნალობის საწინდარია, რაც საფუძველს უყრის ქირურგიული პრაქტიკის ტრანსფორმაციასა და პაციენტთა მკურნალობის შედეგების გაუმჯობესებას.
creator: დაჩი ვერულავა
rights: საავტორო უფლებები (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-01-16
publication date: 2026-01-16
volume: 10
number: 1
doi: 10.52340/healthecosoc.2026.10.01.5

ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონების მოქმედების მექანიზმები ბაზალურ მეტაბოლიზმსა და ფიზიკური დატვირთვის ტოლერანტობაზე:
type: item
description: შესავალი: ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონები (TH), უპირატესად ტრიიოდთირონინი (T3) და თიროქსინი (T4), წარმოადგენენ მეტაბოლური ჰომეოსტაზის ფუნდამენტურ რეგულატორებს. მათი გავლენა ბაზალურ მეტაბოლიზმსა და ფიზიკური დატვირთვის ტოლერანტობაზე არის კლინიკურად მნიშვნელოვანი ურთიერთქმედება, რომელიც გავლენას ახდენს მილიონობით პაციენტზე მთელ მსოფლიოში. მოცემული ლიტერატურის მიმოხილვა იკვლევს იმ ფიზიოლოგიურ და მოლეკულურ მექანიზმებს, რომელთა საშუალებითაც ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონები არეგულირებენ ენერგიის ხარჯვასა და ფიზიკური შრომისუნარიანობის შესაძლებლობებს. მეთოდოლოგია: 2014-2024 წლებში გამოქვეყნებული რეცენზირებადი სამეცნიერო ლიტერატურის სისტემური ძიება განხორციელდა ელექტრონულ მონაცემთა ბაზებში: PubMed, Scopus, ResearchGate და Web of Science. საძიებო სტრატეგია ფოკუსირებული იყო ისეთ საკვანძო ტერმინებზე, როგორიცაა: „ფარისებრი ჯირკვლის ჰორმონები“, „ბაზალური მეტაბოლიზმი“, „ფიზიკური დატვირთვის ტოლერანტობა“, „ჰიპოთირეოზი“, „ჰიპერთირეოზი“ და „VO2 max“. შედეგები: არსებული მტკიცებულებები თანმიმდევრულად აჩვენებს, რომ ჰიპერთირეოზი დაკავშირებულია ბაზალური მეტაბოლიზმის 25-80%-იან ზრდასთან, თუმცა, პარადოქსულად, იგი იწვევს ფიზიკური დატვირთვის ტოლერანტობის დაქვეითებას გულ-სისხლძარღვთა სისტემის გადატვირთვის, ჩონჩხის კუნთების თიროტოქსიკური მიოპათიისა და წინაგულთა ფიბრილაციის გაზრდილი რისკის გამო. პირიქით, ჰიპოთირეოზი 15-40%-ით ამცირებს ბაზალურ მეტაბოლიზმს და აქვეითებს ფიზიკურ შესაძლებლობებს გულის განდევნის შემცირების, მიტოქონდრიული დისფუნქციისა და ჩონჩხის კუნთების სწრაფი დაღლილობის გზით. ჰიპოთირეოზის მქონე პაციენტებში ლევოთიროქსინით (LT4) ჩანაცვლებითმა თერაპიამ აჩვენა ბაზალური მეტაბოლიზმისა და VO2 max-ის მნიშვნელოვანი აღდგენა ევთირეოიდულ მაჩვენებლებამდე. დისკუსია: ფარისებრი ჯირკვლის აქტივობის ორმხრივი დისრეგულაცია ქმნის მკაფიო მეტაბოლურ და ფიზიოლოგიურ ფენოტიპებს. ძირითადი მოლეკულური გზები, რომელთა საშუალებითაც T3 ახდენს თერმოგენულ და ჰემოდინამიკურ ეფექტს, მოიცავს Na+/K+ -ATPase ტუმბოს აქტივობის მოდულაციას, მიტოქონდრიული განმცალკევებელი ცილების (UCPs) ინდუქციას და გულის ბეტა-ადრენერგული რეცეპტორების სენსიტ…
creator: ტანიშ შარმა
rights: საავტორო უფლებები (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-05-15
publication date: 2026-05-15
volume: 10
number: 1

ექიმის ასისტენციით სუიციდი ჯანდაცვის სოციოლოგიაში: სოციო-ეთიკური, სამართლებრივი და რელიგიური ასპექტების კომპლექსური ანალიზი
type: item
description: შესავალი: თანამედროვე ჯანდაცვის სისტემაში სიცოცხლის დასრულების გადაწყვეტილებები ერთ-ერთ ყველაზე მწვავე და პოლარიზებულ თემად რჩება. ექიმის ასისტენციით სუიციდი (PAS) სცდება წმინდად კლინიკურ ჩარჩოებს და მოიცავს კომპლექსურ ეთიკურ, სამართლებრივ, პროფესიულ და სოციოკულტურულ განზომილებებს, რაც მას ჯანდაცვის სოციოლოგიის აქტუალურ კვლევის ობიექტად აქცევს. წინამდებარე სტატიის მიზანია ექიმის მიერ დახმარებული სუიციდის მრავალწახნაგოვანი ფენომენის ყოვლისმომცველი ანალიზი სხვადასხვა აკადემიურ წყაროსა და გლობალურ ემპირიულ მონაცემებზე დაყრდნობით. მეთოდები: კვლევა ეფუძნება თვისებრივი კვლევის დიზაინს, მეორადი მონაცემების კრიტიკულ ანალიზსა და ლიტერატურის თემატურ მიმოხილვას საერთაშორისო სამეცნიერო ბაზების (PubMed, Scopus, Google Scholar) გამოყენებით. შედეგები: ჩატარებულმა ანალიზმა წარმოაჩინა მკაფიო იდეოლოგიური დიქოტომია პაციენტის ავტონომიისა და „ღირსეული სიკვდილის“ მომხრეებსა და სიცოცხლის სიწმინდის დამცველებს შორის. კვლევამ აჩვენა, რომ რელიგიურ-მეტაფიზიკური მსოფლმხედველობა (განსაკუთრებით ქრისტიანულ, ისლამურ და იუდაისტურ ტრადიციებში) და სეკულარიზაციის ხარისხი რჩება უმძლავრეს დეტერმინანტად ამ პრაქტიკის მიმართ საზოგადოებრივი და პროფესიული დამოკიდებულებების ფორმირებაში. დასკვნა: სიცოცხლის დასრულების უფლების სამართლებრივი და სოციალური რეგულირება მოითხოვს დაბალანსებულ, მულტიდისციპლინურ მიდგომას, სადაც ჯანდაცვის სოციოლოგიური პერსპექტივა უნიკალურ ჩარჩოს ქმნის ინდივიდუალური თავისუფლების, პროფესიული ეთიკისა და კოლექტიური ღირებულებების გადაკვეთის შესასწავლად.
creator: სოფიკო პაპაშვილი
rights: საავტორო უფლებები (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-05-15
publication date: 2026-05-15
volume: 10
number: 1

გულის გაჩერება მისი მოქმედების წარმატებული აღდგენით: პოსტრეანიმაციული მდგომარეობის მართვა
type: item
description: შესავალი: გულის სპონტანური გაჩერება გლობალური ჯანდაცვის კრიტიკული გამოწვევაა, რაც ხშირად გამოწვეულია სიცოცხლისთვის საშიში არითმიებით. მიუხედავად რეანიმაციული ტექნიკის გაუმჯობესებისა, პროგნოზი და ნევროლოგიური გამოსავალი კვლავ მძიმე რჩება, განსაკუთრებით ხანგრძლივი ასისტოლიის პირობებში. შემთხვევის აღწერა: სტატიაში განხილულია 68 წლის ქალბატონის კლინიკური შემთხვევა, რომელსაც ანამნეზში აღენიშნებოდა ტოტალური თირეოიდექტომია და თანმხლები ჰიპოპარათირეოზი. პაციენტს განუვითარდა გულის გაჩერება (35-წუთიანი რეანიმაცია). კლინიკური კვლევისას გამოვლინდა მძიმე ჰიპოთირეოზი (TSH - 43.04 mIU/ml), ჰიპოკალცემია და პერსისტენტულად გახანგრძლივებული QTc ინტერვალი. შედეგები: სისხლძარღვოვანი პათოლოგიის გამორიცხვის შემდეგ, არითმოგენული რისკების მართვის მიზნით, იმპლანტირდა ერთკამერიანი კარდიოვერტერ-დეფიბრილატორი (VVI-ICD). პოსტოპერაციულ პერიოდში აგრეგატმა წარმატებით მოახდინა პარკუჭოვანი ტაქიკარდიის სამი ეპიზოდის კუპირება. პაციენტი გაეწერა სტაბილურ მდგომარეობაში, გაუმჯობესებული ნევროლოგიური სტატუსით. დასკვნა: ენდოკრინული დარღვევები, კერძოდ მძიმე ჰიპოთირეოზი და ჰიპოკალცემია, წარმოადგენს ფატალური არითმიების მნიშვნელოვან რისკ-ფაქტორს. ICD-ის იმპლანტაცია მსგავს შემთხვევებში გადარჩენის მაღალ ალბათობას უზრუნველყოფს.
creator: თამარ გველუკაშვილი
creator: ეკა კიკილაშვილი
creator: სამსონ ქაჯაია
creator: რევაზ ჯორბენაძე
rights: საავტორო უფლებები (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-02-05
publication date: 2026-02-05
volume: 10
number: 1
doi: 10.52340/healthecosoc.2026.10.01.8

თანდაყოლილი დერმული მელანოციტოზის (მონღოლოიდური ლაქა) ატიპიური გამოვლინება და მისი სასამართლო-სამედიცინო მნიშვნელობა
type: item
description: შესავალი: ნაშრომში განხილულია თანდაყოლილი დერმული მელანოციტოზის (თდმ), იგივე „მონღოლოიდური ლაქის“, კლინიკური და სასამართლო-სამედიცინო მნიშვნელობა. თდმ წარმოადგენს კეთილთვისებიან პიგმენტურ მდგომარეობას, რომელიც ატიპიური ლოკალიზაციის შემთხვევაში შესაძლოა შეცდომით შეფასდეს როგორც ტრავმული დაზიანება (ჰემატომა) ან პოსტმორტული ლპობითი ცვლილება. კვლევის მიზანია ამ მდგომარეობის გავრცელების ანალიზი და ატიპიური შემთხვევების დიფერენციალური დიაგნოსტიკის მნიშვნელობის ხაზგასმა. მეთოდოლოგია: კვლევა ეფუძნება 2013-2025 წლებში დაგროვილი 129 საექსპერტო შემთხვევის რეტროსპექტულ შესწავლას. გამოყენებულ იქნა გამორიცხვის მეთოდი (ამოღებულ იქნა გვამები მკაფიო ლპობითი ცვლილებებით და ანტენატალური სიკვდილის შემთხვევები). ატიპიური შემთხვევის ვერიფიკაციისთვის გამოყენებულ იქნა ჰისტომორფოლოგიური კვლევა პერლსისა და მასონ-ფონტანას სპეციფიკური რეაქციებით. შედეგები: თდმ-ის გავრცელებამ შერჩეულ პოპულაციაში 5.4% შეადგინა. გამოვლინდა მკვეთრი ეთნიკური დიფერენციაცია: ჩინურ ჯგუფში პრევალენტობა იყო 62.5%, ხოლო ქართულში - 1.68%. შემთხვევათა 71.4% ხასიათდებოდა ტიპიური (გავა-დუნდულოების) ლოკალიზაციით, ხოლო 28.6%-ში დაფიქსირდა ატიპიური მდებარეობა. დეტალურად არის აღწერილი 1 წლისა და 11 თვის ჩინელი ბავშვის შემთხვევა, რომლის მუცლის არეში არსებული ლაქის ჰისტოლოგიურმა კვლევამ დაადასტურა მელანინის არსებობა და გამორიცხა ჰემორაგიული გენეზი. დასკვნა: თდმ-ის ატიპიური ლოკალიზაცია მნიშვნელოვან საექსპერტო გამოწვევას ქმნის და მოითხოვს ეთნიკური ანამნეზის გათვალისწინებას. ექსპერტის შეცდომაში შეყვანის თავიდან ასაცილებლად კრიტიკულად მნიშვნელოვანია დაბადებისთანავე პიგმენტური ლაქების ზუსტი აღრიცხვა პირველად სამედიცინო დოკუმენტაციაში. საეჭვო შემთხვევებში დიფერენციალური დიაგნოსტიკის „ოქროს სტანდარტს“ ჰისტოქიმიური კვლევა წარმოადგენს.
creator: ელგუჯა ლაჭყეპიანი
creator: მაია ღამბარაშვილი
creator: დიმიტრი კოჩაძე
creator: რობერტ მახარაშვილი
rights: საავტორო უფლებები (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-05-13
publication date: 2026-05-13
volume: 10
number: 1
doi: 10.52340/healthecosoc.2026.10.01.11

თანდაყოლილი სახის ნაპრალების მქონე პაციენტთა ფუნქციურ-ესთეტიკური რეაბილიტაციის ოპტიმიზაცია: მიკრობიოლოგიური და იმუნო-ანტიოქსიდანტური პარამეტრების როლი ნაწიბურების პროგნოზირებაში
type: item
description: შესავალი: თანდაყოლილი სახის ნაპრალების (თსნ) მქონე პაციენტების ფუნქციურ-ესთეტიკური რეაბილიტაცია რჩება ყბა-სახის ქირურგიისა და პლასტიკური ქირურგიის ერთ-ერთ აქტუალურ და კომპლექსურ პრობლემად. ქირურგიული ჩარევების მაღალი სიხშირის მიუხედავად, განმეორებითი კორექციების საჭიროება (განსაკუთრებით ნაწიბურებისა და ნარჩენი დეფორმაციების გამო) კვლავ მაღალია. მეთოდები: კვლევა ჩატარდა 72 პაციენტზე (43 მამრი, 29 მდედრი) თანდაყოლილი სახის ნაპრალებით (ასაკი 3 თვიდან 12 წლამდე), რომლებიც დაიყო 6 კლინიკურ ჯგუფად. გამოყენებულ იქნა მიკრობიოლოგიური, იმუნოლოგიური და თავისუფალ-რადიკალური სტატუსის ანალიზის მეთოდები. სტატისტიკური ანალიზი შესრულდა SPSS 28.0-ით (p<0.05). შედეგები: პრეოპერაციულ პერიოდში თსნ-ის მქონე ბავშვებში ორონაზოფარინგეალური ლორწოვანის საერთო ბაქტერიული დაბინძურება ჯანმრთელ ბავშვებთან შედარებით მნიშვნელოვნად მაღალი იყო (4.5 ± 0.5 vs 2.5 ± 0.5 [95% CI: 3.8-5.2 vs 2.1-2.9], p<0.01). პირობით-პათოგენური მიკროფლორის ყველაზე ხშირი წარმომადგენლი Staphylococcus aureus იყო (50.7% შემთხვევებში). მეორადი რინოჰეილოპლასტიკის ჯგუფში დაფიქსირდა ანტიოქსიდანტური დაცვის დეფიციტი მე-5 დღეს (p<0.01) და IL-1β-ის დონის ხანგრძლივი შენარჩუნება. ქირურგიული ტექნიკის ოპტიმიზაციამ ნაწიბურების სიხშირე 18.7%-ით შეამცირა. დასკვნა: რეაბილიტაციის ეფექტურობის მნიშვნელოვანი ამაღლება შესაძლებელია ინდივიდუალური მიკრობიოლოგიური და იმუნო-ბიოქიმიური მონიტორინგისა და შესაბამისი პროფილაქტიკური მკურნალობის ინტეგრაციით პაციენტების მართვაში.
creator: დავით ჯმუხაძე
rights: საავტორო უფლებები (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-06
publication date: 2025-12-06
volume: 10
number: 1
doi: 10.52340/healthecosoc.2026.10.01.1

სამედიცინო დოკუმენტაციის ხარისხის უზრუნველყოფის საორგანიზაციო მექანიზმები და თანამედროვე ტენდენციები ქართულ კლინიკებში
type: item
description: შესავალი: სამედიცინო ჩანაწერები პაციენტის მოვლის პროცესისა და კლინიკური მართვის ფუნდამენტური კომპონენტია, რის გამოც დოკუმენტაციის ხარისხის შესწავლა და მისი მუდმივი გაუმჯობესება ჯანდაცვის სექტორის უწყვეტ გამოწვევას წარმოადგენს. ჩანაწერების სისრულესა და სიზუსტეზე არაერთი კომპლექსური ფაქტორი ახდენს გავლენას, მათ შორის ადამიანური რესურსების მენეჯმენტი, პერსონალის ქცევითი ასპექტები და საოპერაციო სტანდარტების დაცვა. წინამდებარე ნაშრომის მიზანია პაციენტის მოვლისა და კლინიკის წარმატებული ფუნქციონირების პროცესში სამედიცინო ჩანაწერების როლის განსაზღვრა, ხარისხზე მოქმედი ფაქტორების იდენტიფიცირება, აგრეთვე ქაღალდმატარებელ ისტორიებთან დაკავშირებული საორგანიზაციო სირთულეების ანალიზი და ელექტრონული ჯანმრთელობის ჩანაწერების (EHR) დანერგვით გამოწვეული ტრანსფორმაციის შეფასება. მეთოდოლოგია: დასახული ამოცანების გადასაჭრელად გამოყენებულ იქნა თვისობრივი კვლევის მეთოდი, კერძოდ, ნახევრადსტრუქტურირებული ჩაღრმავებული ინტერვიუები ჯანდაცვის სფეროს ხარისხის მენეჯერებთან. ამასთანავე, განხორციელდა მეორეული მონაცემების, საერთაშორისო საუკეთესო პრაქტიკის, დარგობრივი სტანდარტებისა და საქართველოს ჯანდაცვის სისტემაში არსებული საკანონმდებლო-ნორმატიული ბაზის რეტროსპექტული ანალიზი. შედეგები: კვლევამ აჩვენა, რომ სამედიცინო ჩანაწერების ხარისხი პირდაპირპროპორციულ კავშირშია ჰოსპიტალის მართვის ეფექტურობასა და პაციენტთა უსაფრთხოებასთან. გამოიკვეთა, რომ დოკუმენტირების ხარისხზე, ტექნიკურ და ადამიანურ ფაქტორებთან ერთად, არსებით გავლენას ახდენს ორგანიზაციის შიდა პოლიტიკა და მატერიალურ-მორალური სტიმულირების (ჯილდოებისა და ჯარიმების მართვის) მექანიზმები. ელექტრონული სისტემების დანერგვამ საგრძნობლად შეამცირა მონაცემთა დაკარგვის რისკი და აამაღლა ინფორმაციის ხელმისაწვდომობა, თუმცა გამოავლინა პერსონალის ადაპტაციასთან დაკავშირებული ტექნოლოგიური ბარიერები. დასკვნა: სამედიცინო ჩანაწერების ხარისხის უზრუნველყოფა და ხარვეზების პრევენცია მოითხოვს სისტემურ მიდგომას, რაც გულისხმობს არა მხოლოდ ციფრული ინსტრუმენტების ინტეგრირებას, არამედ კლინიკების შიდა საორგანიზაციო იერარქიის ოპტიმიზაციას, პერსონალის უწყვეტ პროფესიულ განათლებას და…
creator: მარი არაბიძე
rights: საავტორო უფლებები (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-05-15
publication date: 2026-05-15
volume: 10
number: 1

საყოფაცხოვრებო პირობებში წარმოქმნილი სამედიცინო ნარჩენების მართვა საქართველოში
type: item
description: შესავალი: საქართველოში საყოფაცხოვრებო პირობებში წარმოქმნილი სამედიცინო ნარჩენების მართვა საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის მნიშვნელოვან გამოწვევას წარმოადგენს. აღნიშნული ნარჩენები შეიცავს ინფექციურ და ქიმიურ საფრთხეებს, ხოლო მათი მართვის მექანიზმები არასაკმარისად არის განვითარებული. კვლევის მიზანი იყო მოსახლეობის ცნობიერებისა და პრაქტიკის შეფასება საყოფაცხოვრებო პირობებში წარმოქმნილი სამედიცინო ნარჩენების მართვის მიმართულებით. მეთოდოლოგია: კვლევა განხორციელდა რაოდენობრივი მეთოდით, თვითადმინისტრირებადი სტრუქტურირებული კითხვარის გამოყენებით. კვლევაში მონაწილეობდა 124 რესპონდენტი. მონაცემთა ანალიზი განხორციელდა პროგრამა SPSS 22.0-ის გამოყენებით. შედეგები: კვლევამ აჩვენა, რომ რესპონდენტთა უმრავლესობა სამედიცინო ნარჩენს საერთო მუნიციპალურ ნაგავში ათავსებს, ხოლო უსაფრთხო შეგროვების საშუალებებს მხოლოდ მცირე ნაწილი იყენებს. ასევე გამოვლინდა მოსახლეობის დაბალი ინფორმირებულობა აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით. დისკუსია: საქართველოში საყოფაცხოვრებო სამედიცინო ნარჩენების მართვა მნიშვნელოვან პრობლემად რჩება. მიღებული მონაცემები ადასტურებს მოსახლეობის ინფორმირებულობის დაბალ დონეს და შესაბამისი ინფრასტრუქტურის ნაკლებობას. დასკვნა: საყოფაცხოვრებო სამედიცინო ნარჩენების მართვა საქართველოში საჭიროებს ეფექტური რეგულაციების, უსაფრთხო შეგროვების სისტემებისა და მოსახლეობის ცნობიერების ამაღლების ხელშეწყობას.
creator: ალეკო სოფრომაძე
rights: საავტორო უფლებები (c) 2026 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2026-05-15
publication date: 2026-05-15
volume: 10
number: 1

მედიცინაში მდგრადობის დისკურსის რუკა: ბიბლიომეტრიული და ინტერდისციპლინარული ანალიზი (2015–2025)
type: item
description: შესავალი: ბოლო წლებში მდგრადობის კონცეფცია გლობალური ჯანდაცვის დისკურსის ცენტრალურ ადგილს იკავებს, თუმცა მისი მნიშვნელობა სამედიცინო აკადემიურ წრეებში ფრაგმენტული და ცვალებადად განსაზღვრული რჩება. მიუხედავად იმისა, რომ მდგრადობა წარმოიშვა, როგორც ეკოლოგიური და ეკონომიკური პრინციპი, მისი მედიცინაში ინტეგრაცია ასახავს გადასვლას ინდივიდუალური პაციენტების განკურნებიდან ჯანდაცვის სისტემების, თემებისა და ეკოსისტემების მდგრადობის შენარჩუნებაზე. კვლევის მიზანია, თუ როგორ არის მდგრადობა კონცეპტუალიზებული და არტიკულირებული სამედიცინო აკადემიურ ლიტერატურაში, მისი ძირითადი თემატური დომენების, დისციპლინური კვეთებისა და კონცეპტუალური ხარვეზების იდენტიფიცირებით. მეთოდები: ჩატარდა ბიბლიომეტრიული და სემანტიკური ანალიზი PubMed-ის ინდექსირებულ სტატიაზე, რომლებიც გამოქვეყნდა 2015-დან 2025 წლამდე, რომლებიც შეიცავდა ტერმინებს „მდგრადობა“ ან „მდგრადი“ სათაურებში ან რეფერატებში. შედეგები: გამოვლინდა ხუთი ძირითადი კლასი: (1) ჯანდაცვის პოლიტიკა და მმართველობა; (2) განხორციელება და ორგანიზაციული ინოვაცია; (3) სოციალური და დემოგრაფიული განმსაზღვრელი ფაქტორები; (4) ეკოლოგიური და პლანეტარული მდგრადობა; და (5) პროფესიული და ქცევითი მდგრადობა. შედეგები ავლენს გადასვლას მდგრადობის ვიწრო ეკონომიკური გაგებიდან ინტეგრაციულ პარადიგმაზე, რომელიც აკავშირებს ჯანდაცვის თანასწორობას, გარემოსდაცვით პასუხისმგებლობას და ინსტიტუციურ მდგრადობას. დასკვნები: მედიცინა ხელახლა განსაზღვრავს მდგრადობას, როგორც ოპერაციულ და ეთიკურ ჩარჩოს, რომელიც აკავშირებს კლინიკურ ეფექტურობას, სოციალურ სამართლიანობას და ეკოლოგიურ ბალანსს. კვლევა ხაზს უსვამს კონცეპტუალურ ფრაგმენტაციას და ნაკლებად შესწავლილ განზომილებებს - განსაკუთრებით ეკოლოგიურ და პროფესიულ მდგრადობას - რაც საფუძველს ქმნის ინტერდისციპლინარული დიალოგისა და მტკიცებულებებზე დაფუძნებული პოლიტიკის შემუშავებისთვის.
creator: რადუ-მიჰაი დუმიტრესკუ
creator: ადრიან-ნიკოლაე დენი
rights: საავტორო უფლებები (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-16
publication date: 2025-12-16
volume: 10
number: 1
starting page: 51
ending page: 58
doi: 10.52340/healthecosoc.2026.10.01.3

ტანსაცმლის ონლაინ და ოფლაინ შესყიდვების შედარებითი კვლევა
type: item
description: შესავალი: ელექტრონული კომერციის სწრაფმა განვითარებამ მნიშვნელოვნად შეცვალა მომხმარებელთა ყიდვის ქცევა მსოფლიოში, თუმცა ტრადიციული ფიზიკური მაღაზიები კვლავ მნიშვნელოვან როლს ასრულებს, განსაკუთრებით განვითარებად ბაზრებზე. მოცემული კვლევა იკვლევს საქართველოში მომხმარებელთა სავაჭრო ქცევას ტანსაცმლის ონლაინ და ფიზიკურ მაღაზიებში შეძენის შედარებითი ანალიზის საფუძველზე, დემოგრაფიული ფაქტორების, აღქმული უპირატესობებისა და ბარიერების, აგრეთვე ტექნოლოგიების როლის გათვალისწინებით. მეთოდები: კვლევაში გამოყენებულია რაოდენობრივი კვლევის დიზაინი. მონაცემები შეგროვდა სტრუქტურირებული კითხვარების მეშვეობით 385 რესპონდენტიდან, რომელთა უმრავლესობა თბილისში ცხოვრობდა. კვლევა მოიცავდა ინფორმაციას სავაჭრო პრეფერენციებზე, მათ განმაპირობებელ ფაქტორებზე, აღქმულ გამოწვევებსა და ტექნოლოგიების გამოყენებაზე. მონაცემების ანალიზისთვის გამოყენებულ იქნა აღწერითი და ინფერენციული სტატისტიკური მეთოდები ონლაინ და ფიზიკურ მაღაზიებში შოპინგის ქცევის განმსაზღვრელი ფაქტორებისა და დემოგრაფიული განსხვავებების გამოსავლენად. შედეგები: შედეგებმა აჩვენა მკაფიო განსხვავებები ონლაინ და ფიზიკურ მაღაზიებში შოპინგის მოყვარულ მომხმარებლებს შორის. ონლაინ მომხმარებლებისთვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა აქვს გადახდის უსაფრთხოებას, გამოყენების სიმარტივესა და პროდუქციის ფართო ხელმისაწვდომობას, განსაკუთრებით ზომის, ფერისა და სტილის მრავალფეროვნების კუთხით. ფიზიკურ მაღაზიებში მოსიარულე მომხმარებლები უპირატესობას ანიჭებენ ტანსაცმლის მოსინჯვის შესაძლებლობას, პროდუქტის უშუალოდ დათვალიერებასა და შეძენის დაუყოვნებლივ განხორციელებას. ონლაინ შოპინგის ძირითადი ბარიერები დაკავშირებულია ზომის პრობლემებთან (22%) და პროდუქციის ხარისხთან დაკავშირებულ ეჭვებთან (24%), მაშინ როცა ფიზიკურ მაღაზიებში შოპინგს აფერხებს გადატვირთულობა (31%) და ასორტიმენტის შეზღუდულობა (26%). მიუხედავად ელექტრონული კომერციის ზრდისა, რესპონდენტთა 42% მომავალშიც ძირითადად ფიზიკურ მაღაზიებში შოპინგს ელოდება. ტექნოლოგიები მნიშვნელოვნად ახდენს გავლენას მომხმარებელთა ქცევაზე, ხოლო მობილური აპლიკაციების გამოყენება უფრო მაღალია ქალებში. პროდუქციის აღმოჩენის ტრადიციული გზები, რ…
creator: გიორგი მამნიაშვილი
creator: ქეთევან ბოგველი
rights: საავტორო უფლებები (c) 2025 https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
license: https://creativecommons.org/licenses/by/4.0
date: 2025-12-25
publication date: 2025-12-25
volume: 10
number: 1
doi: 10.52340/healthecosoc.2026.10.01.4