საშვილოსნოს ყელის სიგრძის გაზომვა ნაადრევი მშობიარობის პროგნოზირებისთვის: კლინიკური გაიდლაინი და მტკიცებულებები
DOI:
https://doi.org/10.52340/healthecosoc.2026.10.02.15საკვანძო სიტყვები:
ვაგინალური პროგესტერონი, ნაადრევი მშობიარობა, საშვილოსნოს ყელის სიგრძე, სკრინინგი, ტრანსვაგინალური ულტრასონოგრაფიაანოტაცია
შესავალი: ნაადრევი მშობიარობა პერინატალური ავადობისა და სიკვდილიანობის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მიზეზია. ორსულობის შუა პერიოდში საშვილოსნოს ყელის სიგრძის ტრანსვაგინალური ულტრაბგერითი შეფასება სპონტანური ნაადრევი მშობიარობის ერთ-ერთ ყველაზე ინფორმაციულ კლინიკურ პროგნოზულ მაჩვენებლად ითვლება. კვლევის მიზანია საშვილოსნოს ყელის სიგრძის გაზომვის პროგნოზული მნიშვნელობის, სკრინინგის სტრატეგიების, სტანდარტიზებული ტექნიკისა და მოკლე საშვილოსნოს ყელის მართვის შესახებ არსებული კლინიკური რეკომენდაციებისა და მტკიცებულებების განხილვა. მეთოდოლოგია: ნაშრომი წარმოადგენს ნარატიულ მიმოხილვას. გაანალიზებულია საერთაშორისო კლინიკური რეკომენდაციები, სისტემური მიმოხილვები, მეტა-ანალიზები და საკვანძო პირველადი კვლევები, რომლებიც ეხება საშვილოსნოს ყელის სიგრძის ტრანსვაგინალურ შეფასებას, ნაადრევი მშობიარობის პროგნოზირებას, ვაგინალურ პროგესტერონს, სერკლაჟს, პესარს და სკრინინგის ხარჯთეფექტურობას. შედეგები: თერაპიული გადაწყვეტილებების მისაღებად საშვილოსნოს ყელის სიგრძე უნდა შეფასდეს ტრანსვაგინალური ულტრაბგერითი კვლევით და სტანდარტიზებული ტექნიკის დაცვით. ერთნაყოფიანი ორსულობისას, სპონტანური ნაადრევი მშობიარობის ანამნეზის გარეშე, მეორე ტრიმესტრში ≤25 მმ სიგრძე მოკლე საშვილოსნოს ყელის დიაგნოსტიკურ ზღვრად განიხილება. ≤20 მმ სიგრძის შემთხვევაში, 24 კვირამდე, ვაგინალური პროგესტერონი ამცირებს ნაადრევი მშობიარობის რისკს; 21–25 მმ დიაპაზონში მკურნალობა შეიძლება ინდივიდუალური გადაწყვეტილების საფუძველზე განიხილებოდეს. ანამნეზის გარეშე და საშვილოსნოს ყელის დილატაციის არარსებობისას რუტინული სერკლაჟი არ არის რეკომენდებული, ხოლო პესარის გამოყენების სარგებელი საკმარისად არ დასტურდება. უნივერსალური სკრინინგის კლინიკური და ეკონომიკური ეფექტიანობა დამოკიდებულია ადგილობრივ ეპიდემიოლოგიურ, ფინანსურ და ორგანიზაციულ პირობებზე. დასკვნა: საშვილოსნოს ყელის სიგრძის სტანდარტიზებული ტრანსვაგინალური შეფასება მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ნაადრევი მშობიარობის რისკის სტრატიფიკაციასა და დროული პრევენციული ჩარევის შერჩევაში. სკრინინგის პროგრამის დანერგვა უნდა ეფუძნებოდეს მკაფიო კლინიკურ ალგორითმს, პერსონალის ხარისხიან მომზადებას, მკურნალობაზე რეალურ ხელმისაწვდომობას და პროგრამის შედეგების მონიტორინგს.
ლიტერატურა / წყაროების მითითება
Berghella, V., and A. D. Mackeen. 2011. “Cervical Length Screening with Ultrasound-Indicated Cerclage Compared with History-Indicated Cerclage for Prevention of Preterm Birth: A Meta-Analysis.” Obstetrics & Gynecology 118 (1): 148–155.
Berghella, V., M. Palacio, A. Ness, Z. Alfirevic, K. H. Nicolaides, and G. Saccone. 2017. “Cervical Length Screening for Prevention of Preterm Birth in Singleton Pregnancy with Threatened Preterm Labor: Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials Using Individual Patient-Level Data.” Ultrasound in Obstetrics & Gynecology 49 (3): 322–329.
Biggio, J., Society for Maternal-Fetal Medicine (SMFM), and SMFM Publications Committee. 2024. “SMFM Consult Series #70: Management of Short Cervix in Individuals without a History of Spontaneous Preterm Birth.” American Journal of Obstetrics and Gynecology 231 (2): B2–B13. https://doi.org/10.1016/j.ajog.2024.05.006.
Butt, K., J. Crane, J. Hutcheon, K. Lim, and O. Nevo. 2019. “No. 374—Universal Cervical Length Screening.” Journal of Obstetrics and Gynaecology Canada 41 (3): 363–374.
Carlan, S. J., L. B. Richmond, and W. F. O’Brien. 1997. “Randomized Trial of Endovaginal Ultrasound in Preterm Premature Rupture of Membranes.” Obstetrics & Gynecology 89 (3): 458–461. https://doi.org/10.1016/S0029-7844(97)00002-1.
Care, A., S. J. Nevitt, N. Medley, S. Donegan, L. Good, L. Hampson, C. Tudur Smith, and Z. Alfirevic. 2022. “Interventions to Prevent Spontaneous Preterm Birth in Women with Singleton Pregnancy Who Are at High Risk: Systematic Review and Network Meta-Analysis.” BMJ 376: e064547. https://doi.org/10.1136/bmj-2021-064547.
Celik, E., M. To, K. Gajewska, G. C. S. Smith, and K. H. Nicolaides. 2008. “Cervical Length and Obstetric History Predict Spontaneous Preterm Birth: Development and Validation of a Model to Provide Individualized Risk Assessment.” Ultrasound in Obstetrics & Gynecology 31 (5): 549–554.
Cho, H. J., and H. J. Roh. 2016. “Correlation between Cervical Lengths Measured by Transabdominal and Transvaginal Sonography for Predicting Preterm Birth.” Journal of Ultrasound in Medicine 35 (3): 537–544.
Conde-Agudelo, A., R. Romero, and K. H. Nicolaides. 2020. “Cervical Pessary to Prevent Preterm Birth in Asymptomatic High-Risk Women: A Systematic Review and Meta-Analysis.” American Journal of Obstetrics and Gynecology 223 (1): 42–65.
Dutta, R. L., and D. L. Economides. 2003. “Patient Acceptance of Transvaginal Sonography in the Early Pregnancy Unit Setting.” Ultrasound in Obstetrics & Gynecology 22 (5): 503–507.
Einerson, B. D., W. A. Grobman, and E. S. Miller. 2016. “Cost-Effectiveness of Risk-Based Screening for Cervical Length to Prevent Preterm Birth.” American Journal of Obstetrics and Gynecology 215 (1): 100.e1–100.e7. https://doi.org/10.1016/j.ajog.2016.01.192.
Enakpene, C. A., L. DiGiovanni, T. N. Jones, M. Marshalla, D. Mastrogiannis, and M. Della Torre. 2018. “Cervical Cerclage for Singleton Pregnant Patients on Vaginal Progesterone with Progressive Cervical Shortening.” American Journal of Obstetrics and Gynecology 219 (4): 397.e1–397.e10. https://doi.org/10.1016/j.ajog.2018.06.020.
Esplin, M. S., M. A. Elovitz, J. D. Iams, et al. 2017. “Predictive Accuracy of Serial Transvaginal Cervical Lengths and Quantitative Vaginal Fetal Fibronectin Levels for Spontaneous Preterm Birth among Nulliparous Women.” JAMA 317 (10): 1047–1056. https://doi.org/10.1001/jama.2017.1373.
França, C., T. Carraca, S. B. Monteiro, T. Rodrigues, N. Montenegro, M. Severo, and A. Matias. 2015. “Inter- and Intra-Observer Variability in Cervical Measurement by Ultrasound in the First and Second Trimesters of Pregnancy: Does It Matter?” Journal of Perinatal Medicine 43 (1): 67–73. https://doi.org/10.1515/jpm-2014-0123.
Friedman, A. M., S. K. Srinivas, S. Parry, M. A. Elovitz, E. Wang, and N. Schwartz. 2013. “Can Transabdominal Ultrasound Be Used as a Screening Test for Short Cervical Length?” American Journal of Obstetrics and Gynecology 208 (3): 190.e1–190.e7. https://doi.org/10.1016/j.ajog.2012.12.021.
Heath, V. C. F., T. R. Southall, A. P. Souka, A. Novakov, and K. H. Nicolaides. 1998. “Cervical Length at 23 Weeks of Gestation: Relation to Demographic Characteristics and Previous Obstetric History.” Ultrasound in Obstetrics & Gynecology 12 (5): 304–311.
Hibbard, J. U., M. Tart, and A. H. Moawad. 2000. “Cervical Length at 16–22 Weeks’ Gestation and Risk for Preterm Delivery.” Obstetrics & Gynecology 96 (6): 972–978. https://doi.org/10.1016/S0029-7844(00)01074-7.
Iams, J. D., R. L. Goldenberg, P. J. Meis, et al. 1996. “The Length of the Cervix and the Risk of Spontaneous Premature Delivery.” New England Journal of Medicine 334 (9): 567–573. https://doi.org/10.1056/NEJM199602293340904.
Jarde, A., O. Lutsiv, C. K. Park, et al. 2017. “Preterm Birth Prevention in Twin Pregnancies with Progesterone, Pessary, or Cerclage: A Systematic Review and Meta-Analysis.” BJOG 124 (8): 1163–1173.
Kagan, K. O., and J. Sonek. 2015. “How to Measure Cervical Length.” Ultrasound in Obstetrics & Gynecology 45 (3): 358–362.
Kyrgiou, M., A. Athanasiou, M. Paraskevaidi, et al. 2016. “Adverse Obstetric Outcomes after Local Treatment for Cervical Preinvasive and Early Invasive Disease According to Cone Depth: Systematic Review and Meta-Analysis.” BMJ 354: i3633.
Marren, A. J., R. Mogra, L. H. Pedersen, M. Walter, R. F. Ogle, and J. A. Hyett. 2014. “Ultrasound Assessment of Cervical Length at 18–21 Weeks’ Gestation in an Australian Obstetric Population: Comparison of Transabdominal and Transvaginal Approaches.” Australian and New Zealand Journal of Obstetrics and Gynaecology 54 (3): 250–255. https://doi.org/10.1111/ajo.12204.
Naim, A., S. Haberman, T. Burgess, N. Navizedeh, and H. Minkoff. 2002. “Changes in Cervical Length and the Risk of Preterm Labor.” American Journal of Obstetrics and Gynecology 186 (5): 887–889.
National Institute for Health and Care Excellence (NICE). 2022. Preterm Labour and Birth. NICE Guideline NG25. London: NICE. Last updated June 10, 2022.
Norman, J. E., N. Marlow, C.-M. Messow, et al. 2016. “Vaginal Progesterone Prophylaxis for Preterm Birth (the OPPTIMUM Study): A Multicentre, Randomised, Double-Blind Trial.” The Lancet 387 (10033): 2106–2116. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(16)00350-0.
Orzechowski, K. M., R. C. Boelig, J. K. Baxter, and V. Berghella. 2014. “A Universal Transvaginal Cervical Length Screening Program for Preterm Birth Prevention.” Obstetrics & Gynecology 124 (3): 520–525.
Pedretti, M. K., B. M. Kazemier, J. E. Dickinson, and B. W. J. Mol. 2017. “Implementing Universal Cervical Length Screening in Asymptomatic Women with Singleton Pregnancies: Challenges and Opportunities.” Australian and New Zealand Journal of Obstetrics and Gynaecology 57 (2): 221–227. https://doi.org/10.1111/ajo.12586.
Pergialiotis, V., I. Bellos, A. Antsaklis, D. Loutradis, and G. Daskalakis. 2020. “Presence of Amniotic Fluid Sludge and Pregnancy Outcomes: A Systematic Review.” Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica 99 (11): 1434–1443.
Romero, R., A. Conde-Agudelo, E. Da Fonseca, et al. 2018. “Vaginal Progesterone for Preventing Preterm Birth and Adverse Perinatal Outcomes in Singleton Gestations with a Short Cervix: A Meta-Analysis of Individual Patient Data.” American Journal of Obstetrics and Gynecology 218 (2): 161–180.
Saade, G. R., E. A. Thom, W. A. Grobman, et al. 2018. “Cervical Funneling or Intra-Amniotic Debris and Preterm Birth in Nulliparous Women with Midtrimester Cervical Length Less than 30 mm.” Ultrasound in Obstetrics & Gynecology 52 (6): 757–762. https://doi.org/10.1002/uog.18960.
Souka, A. P., M. Papamihail, and A. Pilalis. 2020. “Very Short Cervix in Low-Risk Asymptomatic Singleton Pregnancies: Outcome According to Treatment and Cervical Length at Diagnosis.” Acta Obstetricia et Gynecologica Scandinavica 99 (11): 1469–1475.
Werner, E. F., M. S. Hamel, K. Orzechowski, V. Berghella, and S. F. Thung. 2015. “Cost-Effectiveness of Transvaginal Ultrasound Cervical Length Screening in Singletons without a Prior Preterm Birth: An Update.” American Journal of Obstetrics and Gynecology 213 (4): 554.e1–554.e6. https://doi.org/10.1016/j.ajog.2015.06.020.
Wilson, J. M. G., and G. Jungner. 1968. Principles and Practice of Screening for Disease. Public Health Papers No. 34. Geneva: World Health Organization.
World Health Organization (WHO). 2023. “Preterm Birth.” Fact sheet, May 10, 2023.
Downloads
გამოქვეყნებული
ციტირების წესი
გამოცემა
სექცია
ლიცენზია
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
This journal provides immediate open access to its content on the principle that making research freely available to the public supports a greater global exchange of knowledge.
Articles published in the Health Policy, Economics and Sociology are licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) License. You are free to share and adapt the material for any purpose, even commercially, provided you give appropriate credit to the original author(s) and the source.
ჟურნალი უზრუნველყოფს დაუყოვნებელ ღია წვდომას მის შინაარსზე იმ პრინციპით, რომ კვლევის შედეგების საჯაროდ ხელმისაწვდომობა ხელს უწყობს ცოდნის გლობალურ გაცვლას.
ჟურნალში გამოქვეყნებული სტატიები ვრცელდება Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) ლიცენზიით. თქვენ უფლება გაქვთ გაავრცელოთ ან გამოიყენოთ მასალა ნებისმიერი (მათ შორის კომერციული) მიზნით, იმ პირობით, რომ მიუთითებთ ავტორ(ებ)ს და პირველწყაროს.
