დისლოკაციული ეკოლოგიები: იძულებითი მიგრაციის, სამედიცინო განათლებისა და სასწავლო გარემოს ბიბლიომეტრიული ტრიანგულაცია თანამედროვე ევროპაში (2020–2025)
DOI:
https://doi.org/10.52340/healthecosoc.2026.10.02.2საკვანძო სიტყვები:
იძულებითი მიგრაცია, სამედიცინო განათლება, სწავლის ეკოლოგიები, ევროპა, ლტოლვილები, ბიბლიომეტრიული ანალიზი, სასწავლო გარემო, საგანმანათლებლო სისტემები, ჯანმრთელობის უთანასწორობაანოტაცია
წინამდებარე სტატია იკვლევს კონცეპტუალურ კვეთებს იძულებით მიგრაციას, სამედიცინო განათლებასა და სწავლის ეკოლოგიებს/გარემოებებს შორის ევროპაში, PubMed-ის ბაზაში 2020–2025 წლებში ინდექსირებული ლიტერატურის ბიბლიომეტრიული ტრიანგულაციის გზით. კვლევა ეფუძნება ეკოლოგიური სისტემების თეორიას (ბრონფენბრენერი), სწავლის ეკოლოგიების პერსპექტივებს (ბარონი; ჯექსონი) და პრაქტიკის თემების თეორიას (ვენგერი); კვლევა რუკაზე გამოსახავს თითოეული დომენის შესაბამისი ტერმინების თანაარსებობის სამ ქსელს და ადარებს დომინანტურ თემებს, კონცეპტუალურ ხიდებსა და მნიშვნელოვან დანაკლისებს (გამოტოვებულ საკითხებს). შედეგები მიუთითებს სუსტად დაკავშირებული „თემატური ეკოლოგიების“ არსებობაზე: იძულებითი მიგრაციის (FM) შესახებ ლიტერატურა ფოკუსირებულია მოწყვლადობაზე, ჯანმრთელობის უთანასწორობასა და კონფლიქტის ფსიქოსოციალურ ზემოქმედებაზე; სამედიცინო განათლების (ME) შესახებ ლიტერატურა აქცენტს აკეთებს სასწავლო პროგრამაზე, სიმულაციასა და სტუდენტთა კეთილდღეობაზე; ხოლო ჯანდაცვის სფეროში სწავლის გარემოს (EE) შესახებ ლიტერატურა აღწერს კლინიკურ ეკოლოგიებსა და სამუშაო ადგილზე სწავლებას ისე, რომ იძულებითი მიგრაცია არ არის ინტეგრირებული, როგორც კონტექსტური ფაქტორი. ტრიანგულაცია აჩვენებს, რომ FM–ME–EE-ს კვეთა თითქმის არ არსებობს გაანალიზებულ კორპუსში, რაც მიუთითებს კონცეპტუალურ და საჯარო პოლიტიკის ხარვეზზე. ეს განსაკუთრებით აქტუალურია ცენტრალური და აღმოსავლეთ ევროპისთვის, სადაც ლტოლვილთა ბოლოდროინდელმა ნაკადებმა (მათ შორის უკრაინიდან) ხელახლა განსაზღვრა საგანმანათლებლო და ჯანდაცვის ინფრასტრუქტურა. სტატია გვთავაზობს „იძულებით მიგრაციაში სწავლის ეკოლოგიების“ ინტეგრაციული ჩარჩოს შემუშავებას და განიხილავს სასწავლო პროგრამის რეფორმის, ტრავმა-ინფორმირებული სწავლების, ასევე საგანმანათლებლო დიზაინში სამოქალაქო აქტორებისა და მიგრანტების მიერ მართული ორგანიზაციების ჩართულობის მნიშვნელობას.
წყაროები
Barglowski, K., & Bonfert, L. (2023). Migrant organisations, belonging and social protection. The role of migrant organisations in migrants’ social risk-averting strategies. International Migration, 61(4), 72–87. https://doi.org/10.1111/imig.13076
Barron, B. (2006). Interest and Self-Sustained Learning as Catalysts of Development: A Learning Ecology Perspective. Human Development, 49(4), 193–224. https://doi.org/10.1159/000094368
Bronfenbrenner, U. (1977). Toward an experimental ecology of human development. American Psychologist. American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0003-066X.32.7.513
Elendu, C., Amaechi, D. C., Okatta, A. U., Amaechi, E. C., Elendu, T. C., Ezeh, C. P., & Elendu, I. D. (2024). The impact of simulation-based training in medical education: A review. Medicine, 103(27), e38813. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000038813
Feischmidt, M., Pries, L., & Cantat, C. (2018). Refugee protection and civil society in Europe. Refugee Protection and Civil Society in Europe. Cham: Springer International Publishing. https://doi.org/10.1007/978-3-319-92741-1
Gruppen, L. D., Irby, D. M., Durning, S. J., & Maggio, L. A. (2019). Conceptualizing Learning Environments in the Health Professions. Academic Medicine : Journal of the Association of American Medical Colleges, 94(7), 969–974. https://doi.org/10.1097/ACM.0000000000002702
Herbst, M., & Sitek, M. (2023). Education in exile: Ukrainian refugee students in the schooling system in Poland following the Russian–Ukrainian war. European Journal of Education, 58(4), 575–594. https://doi.org/10.1111/ejed.12587
Huang, R., Li, Y., Gong, M., Zhang, W., Xian, S., Tang, J., … Ji, S. (2024). Good learning environment of medical schools is an independent predictor for medical students’ study engagement. Frontiers in Medicine, 11, 1299805. https://doi.org/10.3389/fmed.2024.1299805
Hunt, L., Aleghfeli, Y. K., McIntyre, J., & Stone, C. (2023). Refugees’ gendered experiences of education in Europe since 2015: A scoping review. Review of Education, 11(3), e3441. https://doi.org/10.1002/rev3.3441
Isba, R., Rousseva, C., Woolf, K., & Byrne-Davis, L. (2020). Development of a brief learning environment measure for use in healthcare professions education: the Healthcare Education Micro Learning Environment Measure (HEMLEM). BMC Medical Education 2020 20:1, 20(1), 110-. https://doi.org/10.1186/s12909-020-01996-8
Jackson, Norman J. (2013). The Concept of Learning Ecologies. In N.J. Jackson & G. B. Cooper (Eds.), Lifewide Learning, Education & Personal Development e-book. Retrieved from https://www.normanjackson.co.uk/uploads/1/0/8/4/10842717/chapter_a5.pdf
Kocyba, P., & Lewicki, A. (2020). Shrinking Spaces für die Zivilgesellschaft Aktivismus unter illiberalen Vorzeichen . Forschungsjournal Soziale Bewegungen, 33(3), 561–570. https://doi.org/10.1515/fjsb-2020-0050
Kollender, E., & Schwendowius, D. (2024). Aktuelle Fluchtmigrationen als Anlass für diskriminierungskritischen schulischen Wandel? Empirische Analysen und Reflexion von Transformationserwartungen. Zeitschrift Für Erziehungswissenschaftliche Migrationsforschung (ZeM), 3(1+2-2024), 74–89. https://doi.org/10.3224/zem.v3i1-2.06
Küün, E. (2022). Family language policy in families of Ukrainian origin: maintaining ties to heritage and fostering well-being. Education Role of Language Journal, 7(1), 58–74. https://doi.org/10.36534/erlj.2022.01.06
Liljedahl, M. (2018). On learning in the clinical environment. Perspectives on Medical Education, 7(4), 272–275. https://doi.org/10.1007/s40037-018-0441-x
Macková, L., & Krejčí, A. P. (2023). Lessons Learnt? War, Exile and Hope among Child Refugees in the Czech Republic. Central and Eastern European Migration Review, 13(1), 11–24. https://doi.org/10.54667/ceemr.2023.28
Mehdipour Maralani, F., & Pfeiffer, S. (2025). The unique social-emotional challenges that bright immigrant youth face. Gifted Education International, 41(1), 137–157. https://doi.org/10.1177/02614294241279354
Rosa, E. M., & Tudge, J. (2013). Urie Bronfenbrenner’s theory of human development: Its evolution from ecology to bioecology. Journal of Family Theory & Review. Tudge, Jonathan: Department of Human Development and Family Studies, University of North Carolina, 155 Stone, Greensboro, NC, US, 27402, jrtudge@uncg.edu: Wiley-Blackwell Publishing Ltd. https://doi.org/10.1111/jftr.12022
Schmidt, K., Harth, N. S., & von Harbou, F. (2024). Hierarchien der Solidarität. Interdisziplinäre Betrachtungen zur Ungleichbehandlung Geflüchteter aus Syrien und der Ukraine. German Journal of Forced Migration & Refugee Studies / Zeitschrift Für Flüchtlingsforschung (Z’Flucht), 8(1), 5. https://doi.org/10.5771/2509-9485-2024-1-5
Stolarski, P. (2024). Ukrainian Refugees in Poland: Two Schools Under One Roof—One Is Offline, the Other One Online. In L. F. Nanthan, J. F. Mendonca, & G. R. Ayala (Eds.), Designing Democratic Schools and Learning Environments: A Global Perspective (pp. 441–452). Cham: Springer Nature. https://doi.org/10.1007/978-3-031-46297-9_38
Wenger, E. (1998). Communities of practice: Learning, meaning, and identity. Communities of Practice: Learning, Meaning, and Identity. New York: Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511803932
Woltran, F., Hassani, S., & Schwab, S. (2024). Pull-Out Classes for Newly Arrived Students from Ukraine–An Obstacle to Social Inclusion. Journal of Immigrant and Refugee Studies, 1–13. https://doi.org/10.1080/15562948.2024.2433515
Zhang, J., Shields, L., Ma, B., Yin, Y., Wang, J., Zhang, R., & Hui, X. (2022). The clinical learning environment, supervision and future intention to work as a nurse in nursing students: a cross-sectional and descriptive study. BMC Medical Education, 22(1), 548. https://doi.org/10.1186/s12909-022-03609-y
ჩამოტვირთვები
გამოქვეყნებული
როგორ უნდა ციტირება
გამოცემა
სექცია
ლიცენზია
საავტორო უფლებები (c) 2026 ჯანდაცვის პოლიტიკა, ეკონომიკა და სოციოლოგია
ეს ნამუშევარი ლიცენზირებულია Creative Commons Attribution 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიით .
This journal provides immediate open access to its content on the principle that making research freely available to the public supports a greater global exchange of knowledge.
Articles published in the Health Policy, Economics and Sociology are licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) License. You are free to share and adapt the material for any purpose, even commercially, provided you give appropriate credit to the original author(s) and the source.
ჟურნალი უზრუნველყოფს დაუყოვნებელ ღია წვდომას მის შინაარსზე იმ პრინციპით, რომ კვლევის შედეგების საჯაროდ ხელმისაწვდომობა ხელს უწყობს ცოდნის გლობალურ გაცვლას.
ჟურნალში გამოქვეყნებული სტატიები ვრცელდება Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) ლიცენზიით. თქვენ უფლება გაქვთ გაავრცელოთ ან გამოიყენოთ მასალა ნებისმიერი (მათ შორის კომერციული) მიზნით, იმ პირობით, რომ მიუთითებთ ავტორ(ებ)ს და პირველწყაროს.
