პორტაკავალური ფიბროზული კავშირების ანატომიური არქიტექტონიკა ციროზულ ღვიძლში და მათი კლინიკური პოტენციალი პორტული ჰიპერტენზიის მკურნალობაში
საკვანძო სიტყვები:
ღვიძლის ციროზი, პორტული ჰიპერტენზია, პორტაკავალური ფიბროზული კავშირები, ენდოვასკულური შუნტირება, ექსტრაცელულური მატრიქსიანოტაცია
შესავალი: ღვიძლის ციროზის მიმდინარეობისას პორტული ჰიპერტენზია და მისგან გამოწვეული ვარიკოზული სისხლდენები ლეტალობის მაღალი რისკის მქონე მძიმე გართულებებს წარმოადგენს, რომელთა სამკურნალოდ ფართოდ გამოიყენება ტრანსიუგულარული ინტრაჰეპატური პორტოსისტემური შუნტირება (TIPS), თუმცა აღნიშნული მეთოდი ხშირად ასოცირდება სტენტის თრომბოზსა და მიგრაციასთან. წინამდებარე კვლევის მიზანია ნორმალური და ციროზული ღვიძლების მასალაზე დაყრდნობით პორტაკავალური ფიბროზული კავშირების (პკფკ) ანატომიური თავისებურებებისა და სტრუქტურული მდგრადობის შეფასება, აგრეთვე მათი გამოყენების პოტენციალის განსაზღვრა პორტული ჰიპერტენზიის ალტერნატიულ, ნაკლებად ინვაზიურ ენდოვასკულურ მკურნალობაში. მეთოდოლოგია: კვლევის ფარგლებში გამოყენებულ იქნა კომპლექსური მორფოლოგიური, ჰისტოლოგიური (მასონის ტრიქრომითა და პიკროსირიუს წითლით შეღებვა) და ტოპოგრაფიულ-ანატომიური მიკროპრეპარირების მეთოდები ნორმალური და ციროზული ღვიძლების აუტოფსიურ და ბიოფსიურ მასალაზე, განსაკუთრებით I, II და III სეგმენტების დონეზე. შედეგები: მორფოლოგიურმა ანალიზმა აჩვენა, რომ პკფკ წარმოადგენს ღვიძლის შიდა შემაერთებელქსოვილოვანი აპარატის მუდმივ და პროგნოზირებად სტრუქტურებს, რომლებიც ყველაზე მაღალი სიმკვრივით სწორედ I-III სეგმენტებში ვლინდება. ღვიძლის ციროზის პირობებში მიმდინარე ექსტრაცელულური მატრიქსის რემოდელირების ფონზე, პკფკ-ის არეში ფიბროზული ხიდები მკვეთრად სქელდება და განიცდის ჰიპერტროფიას, რაც მნიშვნელოვნად ზრდის მათ მექანიკურ მდგრადობას. კვლევის საფუძველზე შემუშავდა ახალი, ენდოვასკულური ინტერვენციის თეორიული მოდელი, რომელიც ითვალისწინებს პორტული და ღვიძლის ვენების ტოტების მიზანმიმართულ პერფორაციას უშუალოდ პკფკ-ის ბუნებრივი ხიდების პროექციაში, ხელოვნური სტენტის იმპლანტაციის გარეშე. დასკვნა: ციროზული ტრანსფორმაციის მიუხედავად, პკფკ ინარჩუნებს ტოპოგრაფიულ მუდმივობას, ხოლო მათი გაზრდილი მექანიკური სიმტკიცე იძლევა უნიკალურ შესაძლებლობას სტენტისგან თავისუფალი (stent-free) პორტოსისტემური შუნტის ფორმირებისთვის, რაც მინიმუმამდე დაიყვანს პარენქიმის ტრავმატიზაციას და თავიდან აგვაცილებს ტრადიციული TIPS-ის სპეციფიკურ გართულებებს. კლინიკური ტრანსლაციისთვის რეკომენდებულია წინასაოპერაციო პერიოდში მაღალი გარჩევადობის 3D რადიოლოგიური ვიზუალიზაციის მეთოდების ინტეგრირება და შესაბამისი მიკროქირურგიული ინსტრუმენტების შემუშავება.
წყაროები
ოთარაშვილი, რ. (2022). ნაღვლის სადინრების გავლენა ღვიძლის ვენებზე, მექანიკური ქოლესტაზის და ქოლანგიტის პირობებში (სადოქტორო დისერტაცია). თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი.
Bosch, J., & Garcia-Pagan, J. C. (2000). Complications of cirrhosis: Portal hypertension. Journal of Hepatology, 32(Suppl 1), 141-156.
Boyvat, F., Aytekin, C., & et al. (2014). Transjugular intrahepatic portosystemic shunt creation in patients with portal hypertension. Diagnostic and Interventive Radiology, 20(3), 276-282.
Chanukvadze, I. (2016). Vasculo-fibrous architecture of the magistral portal complexes. Romanian Medical Journal, 63(3), 214-218.
Chanukvadze, I. (2017). Portacaval fibrous connections: Little known anatomical structure of liver. Romanian Medical Journal, 64(1), 43-48.
Couinaud, C. (1989). Surgical anatomy of the liver revisited. Paris (pp. 29–39).
Garcia-Tsao, G., & Bosch, J. (2010). Management of variceal hemorrhage. New England Journal of Medicine, 362, 823-832.
Ikeda, T., Okano, S., Hashimoto, N., & et al. (2021). Histomorphological investigation of intrahepatic connective tissue. Journal of Hepatobiliary Pancreatic Sciences, 28, 76–85.
Martinez-Hernandez, A., & Amenta, P. S. (1993). The hepatic extracellular matrix. I. Components and distribution in normal liver. Virchows Archiv A Pathological Anatomy and Histopathology, 423, 1-11.
Nakanuma, Y., Sasaki, M., Terada, T., & Harada, K. (1994). Intrahepatic peribiliary glands of humans. Journal of Gastroenterology and Hepatology, 9, 80-86.
Patarashvili, L., Gvidiani, S., Azmaipharashvili, E., Tsomaia, K., Sareli, M., Kordzaia, D., & Chanukvadze, I. (2021). Porta-caval fibrous connections — the lesser-known structure of intrahepatic connective-tissue framework: A unified view of liver extracellular matrix. World Journal of Hepatology, 13(11), 1484-1493.
Richter, G. M., Roeren, T., & et al. (1995). Portal hypertension and TIPS. Chirurg, 66, 555–565.
Rojkind, M., & Ponce-Noyola, P. (1982). The extracellular matrix of the liver. Collagen Relat Res, 2, 151–175.
Yamamoto, M., Katagiri, S., Ariizumi, S., Kotera, Y., & Takahashi, Y. (2012). Glissonean pedicle transection method for liver surgery. Journal of Hepatobiliary Pancreatic Sciences, 19, 3-8.
de Jong, I. E., van Leeuwen, O. B., Lisman, T., & et al. (2018). Repopulating the biliary tree from the peribiliary glands. Biochimica et Biophysica Acta (BBA) - Molecular Basis of Disease, 1864, 1524-1531.
Чануквадзе, И. М. (1988). Строение и взаимоотношение соединительнотканных покровов портальных комплексов и печеночных вен. В Хирургическая анатомия и экспериментальная морфология печени: Сборник научных трудов ТГМИ (сс. 13-33). Тбилиси.
ჩამოტვირთვები
გამოქვეყნებული
როგორ უნდა ციტირება
გამოცემა
სექცია
ლიცენზია
ეს ნამუშევარი ლიცენზირებულია Creative Commons Attribution 4.0 საერთაშორისო ლიცენზიით .
This journal provides immediate open access to its content on the principle that making research freely available to the public supports a greater global exchange of knowledge.
Articles published in the Health Policy, Economics and Sociology are licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) License. You are free to share and adapt the material for any purpose, even commercially, provided you give appropriate credit to the original author(s) and the source.
ჟურნალი უზრუნველყოფს დაუყოვნებელ ღია წვდომას მის შინაარსზე იმ პრინციპით, რომ კვლევის შედეგების საჯაროდ ხელმისაწვდომობა ხელს უწყობს ცოდნის გლობალურ გაცვლას.
ჟურნალში გამოქვეყნებული სტატიები ვრცელდება Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) ლიცენზიით. თქვენ უფლება გაქვთ გაავრცელოთ ან გამოიყენოთ მასალა ნებისმიერი (მათ შორის კომერციული) მიზნით, იმ პირობით, რომ მიუთითებთ ავტორ(ებ)ს და პირველწყაროს.
